Γράφω αυτό το αρθρίδιο υπό την επήρρεια της πασχαλινής τελετουργίας: μια αέναη επανάληψη, μια απαράλλακτη παράδοση που συμβαδίζει με βάρβαρα έθιμα, σφαγές ζώων, διατροφικές υπερβολές – και πολιτικές επεμβάσεις. Για τους πιστούς, αυτή η τελετουργία σημαίνει «κάτι» – σ’ εμάς τους υπολοίπους υπενθυμίζει τον ρόλο της Εκκλησίας στην Ελλάδα, που παρά το πρόσφατο φιλανθρωπικό της έργο, παραμένει θεσμός πολιτικής συντήρησης και πολιτιστικής καθήλωσης….
Στην Ελλάδα οι χριστιανοί ορθόδοξοι ιερείς πληρώνονται από το κράτος: οι μισθοί τους προβλέπονται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες οι ιερείς πληρώνονται από το ποίμνιό τους, δεν είναι δημόσιοι υπάλληλοι. Και επειδή το κράτος είναι διαχωρισμένο από την Εκκλησία, σπανίως μπερδεύεται στα πόδια των κυβερνώντων – εξάλλου, η δυτική Εκκλησία έχει αποδεχτεί τη νεοτερικότητα, δεν είναι απολίθωμα όπως η ορθόδοξη. Να λοιπόν μια μεταρρύθμιση – όχι ένα απλό δημοσιονομικό «μέτρο»— που αναβάλλεται ξανά και ξανά: ο διαχωρισμός της Εκκλησίας από το κράτος και η τροποποίηση του εργασιακού καθεστώτος των ιερέων.
Τα τελευταία χρόνια γίνεται επιτέλους λόγος για τον αριθμό των δημοσίων υπαλλήλων και για τις αποδοχές τους. Οι συμφωνίες με τους Ευρωπαίους επέβαλαν αναλυτική καταγραφή και αριθμητικό περιορισμό των μισθοδοτούμενων από το κράτος– αλλά η καταμέτρηση δεν ήταν εύκολη: υπάρχει πλήθος μισθωτών με «ειδική» εργασιακή σχέση, υπάρχουν προνομιακές κατηγορίες με έμμεσα έσοδα.
Μια κατηγορία μισθωτών για την οποία έχουμε ομιχλώδη εικόνα είναι οι ιερείς. Στο τέλος του 2010 υπήρχαν 10.368 διορισμένοι κληρικοί ενώ οι λεγόμενες οργανικές θέσεις έφταναν τις 8.300, είχαμε δηλαδή περίπου 2.000 εφεδρικούς ιερείς. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat του 2013 υπήρχαν 10.811 εκκλησιαστικοί δημόσιοι υπάλληλοι και 350 διοικητικοί που υπηρετούσαν ως γραμματείς ή οδηγοί μητροπολιτών. Ποτέ δεν είχα σκεφτεί ότι, εμείς οι πολίτες, και μάλιστα οι άθρησκοι, πληρώνουμε για σοφέρ μητροπολιτών.
Στον λογαριασμό προστίθενται άτομα που εργάζονται σε εκκλησιαστικά ιδρύματα και συμπεριλαμβάνονται στο μισθολόγιο του δημοσίου καθώς και αποσπασμένοι κληρικοί σε μητροπόλεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο εξωτερικό, σε ιεραποστολές στην Αφρική και σε μοναστήρια. Αναφέρονται ακόμα ορθόδοξοι κληρικοί από εκκλησίες του εξωτερικού που σπουδάζουν στην Ελλάδα και πληρώνονται από το ελληνικό κράτος. Ο αριθμός των παραπάνω παραμένει συγκεχυμένος.
Οι μισθοί των ιερέων ήταν σε σχετικά υψηλά επίπεδα σε σχέση με τους υπόλοιπους δημοσίους υπαλλήλους και συνεχίζουν να είναι ικανοποιητικοί παρά τις περικοπές. Ωστόσο, όπως όλοι ξέρουμε, οι κληρικοί αμείβονται, παρανόμως, από την τέλεση γάμων, βαφτίσεων, τρισάγιων κι άλλων τελετών και «μυστηρίων». Τα χρήματα που δίνουν οι πιστοί δεν φορολογούνται – συχνά μάλιστα είναι αποτέλεσμα ψυχικού εκβιασμού. Ο κρατικός έλεγχος στο παγκάρι των ναών – από δωρεές, από λιτανείες με λείψανα αγίων και εικόνων – δεν είναι μόνο ανύπαρκτος° αποτελεί ταμπού.
Το ερώτημα που τίθεται είναι ποιος οφείλει να επιβαρύνεται με τη μισθοδοσία των κληρικών και τη συντήρηση των ναών: μέχρι το 1945 οι ιερείς αμείβονταν από τη λεγόμενη εισφορά των ενοριτών, δηλαδή των χρηστών του κάθε ναού. Εδώ πρέπει να μας προβληματίσουν δύο ζητήματα: πρώτον, αν η λειτουργία της Εκκλησίας πρέπει να είναι μέλημα των πιστών – όχι του «κράτους», όχι των αθρήσκων – και δεύτερον, μήπως στην Ελλάδα έχουμε υπερβολικό αριθμό ναών και ιερέων.
Στο περιβάλλον της κρίσης, πολλοί αγωνίζονται για το δημοσιοϋπαλληλικό βόλεμα: οι υποψηφιότητες για θέσεις ιερέων έχουν υπερτριπλασιαστεί. Παπάς μπορεί να γίνει όποιος έχει αποφοιτήσει από Εκκλησιαστική Ακαδημία καθώς και όποιος απόφοιτος ΑΕΙ ακολουθήσει τα μαθήματα της Εκκλησίας και περάσει τις συνεντεύξεις. Δεν είναι δύσκολο: αρκεί να πείσεις ότι πιστεύεις, ότι έχεις αγνές προθέσεις.
Σήμερα, μετά από κάποιες μικροπροσαρμογές, οι Έλληνες φορολογούμενοι πληρώνουν τους μισθούς 9.298 παπάδων που έχουν δύο εργοδότες, τον Παντοδύναμο και το ελληνικό δημόσιο. Μου φαίνεται σκανδαλώδες αλλά βεβαίως δεν είναι το μοναδικό σκανδαλώδες: το ελληνικό κράτος απασχολεί περισσότερους μουσικούς (434), απ’ ότι ερευνητές/ειδικούς επιστήμονες (405), ενώ υπάρχουν 13.000 δημόσιοι υπάλληλοι, οι οποίοι εμπίπτουν στην παράδοξη κατηγορία «Δεν έχει οριστεί κατηγορία προσωπικού». Ποιοι είναι και τι ακριβώς κάνουν αυτοί οι άνθρωποι;
Το καλό νέο για τον κ. Καμμένο, αλλά όχι για μας τους υπόλοιπους, είναι ότι το άθροισμα στρατιωτικών και στελεχών σωμάτων ασφαλείας είναι πολύ υψηλότερο από το άθροισμα των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Επίσης, στο δημόσιο φαίνεται να απασχολούνται 106 δημοσιογράφοι και 336 εκκλησιαστικοί υπάλληλοι. Ποια είναι η αποστολή αυτών των εκκλησιαστικών υπαλλήλων; Δεν μπορώ να φανταστώ επειδή είμαι δεν έχω ιδέα από θρησκευτικά; Ή μήπως επειδή η λέξη «γραφέας» δεν λέει πολλά πράγματα;
Συνεχίζω τους υπολογισμούς: η μισθοδοσία των κληρικών κοστίζει στο δημόσιο ταμείο 225.000.000 ευρώ ετησίως, ενώ υπάρχει σύγχυση για το πώς φορολείται η «μεγάλη ακίνητη περιουσία» και οι εμπορικές δραστηριότητες της Εκκλησίας. Οι νόμοι αλληλοαναιρούνται, το αποτέλεσμα όμως είναι η ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση της Εκκλησίας – η οποία, όπως σχεδοί όλοι οι ελληνικοί θεσμοί, αποτυγχάνει να διαχειριστεί την ίδια της την περιουσία.
Δεν θα μπω εδώ στη συζήτηση «καλοί ιερείς, κακοί ιερείς» – δεν είναι αυτό το θέμα. Το θέμα είναι πράγματι ηθικής φύσεως, αλλά σε επίπεδο κράτους και πολιτισμού: η Εκκλησία πρέπει να ανεξαρτητοποιηθεί από το κράτος και το κράτος από την Εκκλησία° έχουμε καθυστερήσει υπερβολικά. Το θέαμα του μητροπολίτη Αμβροσίου είναι απαράδεκτο για τον πολιτισμένο κόσμο. Η Εκκλησία οφείλει να συνεργαστεί και να αποφασίσει τη σχέση της με την πραγματικότητα: διαρκώς ζητεί παρατάσεις και αναβολές από την ίδια την ιστορία° διαπραγματεύεται με τις κυβερνήσεις της στασιμότητά της και έτσι παρατείνει την παρακμή και τον σκοταδισμό. Αν η Εκκλησία διαχωριστεί από το κράτος θα υποχρεωθεί σε μια πνευματική σοβαρότητα και σε έναν δρόμο με αυτάρκεια και αυτοπεποίθηση. Ταυτοχρόνως θα αφήσει τις κυβερνήσεις να κάνουν μια δουλειά εκσυγχρονισμού: αποτέφρωση, σύμφωνα συμβίωσης, αναπροσαρμογή του μαθήματος των θρησκευτικών στο σχολείο και τα λοιπά.
Η άκρα συντήρηση και η Εκκλησία εμποδίζουν οποιαδήποτε εξέλιξη: πρόκειται για ένα πολύ σκληρό κατεστημένο που συνυπάρχει με το αριστερό κατεστημένο. Το αποτέλεσμα είναι ότι παραμένουμε συμπαγείς και ασάλευτοι όπως όλες οι ορθόδοξες κοινωνίες° για μας το καινούργιο είναι διαβολικό: η οντολογική αλήθεια φαίνεται ότι έχει επισφραγιστεί με την 7η Οικουμενική Σύνοδο του 787. Πρώιμος Μεσαίωνας… Από τότε, αν και έχει σημειωθεί ιλιγγιώδης πρόοδος στην κοινωνία, δεν έχει σημειωθεί καμιά πρόοδος στην Εκκλησία.
Δεν θέλω να προσβάλω κανέναν, ούτε να εκβάλω αντικληρικό λογύδριο –αντιστέκομαι στον πειρασμό. Μπορώ να αραδιάσω πλήθος περιστατικά μισαλλοδοξίας και ανοησίας: αλλά όλοι οι οργανισμοί έχουν τους φανατικούς τους – όλοι, σχεδόν όλοι, έχουν στις γραμμές τους σοβαρά και έντιμα στοιχεία. Η Εκκλησία βρίσκεται στα βάθη της ψυχής των Ελλήνων και ο ρόλος της εξασφαλίζεται από το Σύνταγμα, όπως συμβαίνει με το Ισλάμ στις ισλαμικές χώρες. Αν το Σύνταγμα αλλάξει, ίσως εξελιχθεί και η ψυχή, η άρρωστη ψυχή, στην οποία είμαστε τόσο αυτάρεσκα προσκολλημένοι.
Πολύ σωστό.. και για προβληματισμό, το αρθρίδιο
της κυρίας Σώτης Τριανταφύλλου..!!
Κάτι ανάλογο είχα γράψει και εγώ… και ο lekkakos μας την είπε ….
Ας μας τα πει και ο καλαμαράς μας Σ.Δ στην καθαρεύουσα..!
Ας απαντήσουν στην κυρία
(και όχι.. αυστηρός σε μένα..)
Διότι εγώ δεν έχω τίποτα άλλο να προσθέσω στο αρθρίδιο της Κυρίας…..!
Ότι είχα να πω, το έχω πει με δυο λέξεις στο κάτωθι σχόλιο μου..…
Ανώνυμος είπε…
Ίσως κύριε Δεσπότη αν βγάζατε αυτά τα πανάκριβα-επιβλητικά επανωφόρια σας..
(και σήμερον ημέρα..!)
Και φοράγατε έστω και για τον τύπο, κάτι απλά σκουφάκια όπου φορά ο Πάπας..
Ίσως γινόσαστε ποιο πιστευτή..!!
Διατρανώνετε ότι βοηθάτε τον φτωχό κόσμο..
Δεν έχω καταλάβει αυτά τα χρήματα είναι από την τσέπη σας..?
Ή τον μισθού σας , η από τα χωράφια σας..?
Αυτά τα χρήματα δεν προέρχονται από τον όβολο της κάθε γριούλας, και από εμάς με τα βαφτίσια-παντρειές –ευχέλαια-μνημόσυνα-δωρεές κ.α … Πως καυχιέστε…??
Αγάπη λοιπόν, και ταπεινότητα…
Και όλα θα παν καλά για σας..
Παύλος Αρχόντης
30 Απριλίου 2016 – 4:22 μ.μ.
ας ασχοληθουμε με τους 300 "δημοσιους υπαλληλους" τους πραγματικα περιττους τους οποιους εμεις συνεχως παρολο τα ψεμματα τους συνεχως "κραταμε" στην θεση τους και μετα ας κρινουμε ολους τους αλλους
Αγαπη λοιπον ταπεινοτητα και αυστηρη κριτικη στους εαυτους μας…..και τοτε σιγουρα ολα θα πανε καλυτερα για ολους!!!
Σχετικά με τη μισθοδοσία των Ορθόδοξων Κληρικών η Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων εξέδωσε στις 6/9/2012 δελτίο τύπου στο οποίο αναφέρονταν αναλυτικά οι αποδοχές του Ιερού Κλήρου και σημειωνόταν χαρακτηριστικά: «Ο Ιερός Κλήρος υπάγεται στο ενιαίο μισθολόγιο χωρίς καμία θετική ή αρνητική διάκριση. Ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος, οι Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες και ο Ιερός Κλήρος δεν έχουν εξαιρεθεί από καμία γενικότερη μισθολογική μείωση ούτε ζήτησαν να εξαιρεθούν». Αξίζει να συμπληρωθεί, επίσης, και ότι δεν έκαναν καμία κίνηση δικαστικού χαρακτήρα για να εξαιρεθούν.
Η μισθοδοσία του Ορθόδοξου Κλήρου, όπως και η χρηματοδότηση της εκκλησιαστικής εκπαίδευσης αποτελεί υποχρέωση της Πολιτείας, την οποία η ίδια διακήρυξε στα κείμενα των Επαναστατικών Εθνοσυνελεύσεων των Αντιπροσώπων του Ελληνικού Λαού (1822, 1829), σε αντάλλαγμα της παραχώρησης της εκκλησιαστικής περιουσίας στο Δημόσιο. Η παραχώρηση πραγματοποιήθηκε σταδιακά (δημιουργία δημόσιων οργανισμών εκμετάλλευσης εκκλησιαστικής περιουσίας για την στήριξη της δημόσιας Παιδείας και τη βελτίωση της κατάστασης του Κλήρου στις 13/10/1834, στις 19/11/1909 και στις 10/5/1930, αφαίρεση μοναστηριακών ακινήτων για αποκατάσταση αγροτών και προσφύγων αμέσως μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, Σύμβαση παραχώρησης των 4/5 αγροτολιβαδικής περιουσίας των Μονών στις 18/9/1952, Σύμβαση παραχώρησης δασικής και αγροτολιβαδικής περιουσίας των Μονών στις 11/5/1988). Η συζήτηση περί μισθοδοσίας του Ιερού Κλήρου συνδέεται με την συζήτηση περί επιστροφής της εκκλησιαστικής περιουσίας, η οποία μπορεί να οδηγήσει στην επιβάρυνση των Ελλήνων φορολογουμένων με ποσά απροσδιορίστου ύψους.
Πρέπει, επίσης, να είναι σαφές ότι η καταβολή της μισθοδοσίας των Κληρικών πραγματοποιείται απευθείας από το Δημόσιο προς τους ίδιους τους Κληρικούς. Δεν μεταβιβάζονται χρήματα του Δημοσίου στις Ιερές Μητροπόλεις για τον παραπάνω σκοπό ούτε προβλέπεται στον ετήσιο προϋπολογισμό εξόδων του Κράτους οποιαδήποτε τακτική επιχορήγηση προς τους φορείς της ορθόδοξης Εκκλησίας της Ελλάδος, της Εκκλησίας της Κρήτης ή των Ιερών Μητροπόλεων των Δωδεκανήσων. Συνεπώς, οι Ιερές Μητροπόλεις δεν διαχειρίζονται «δημόσιο χρήμα».
Α. Φορολόγηση Εκκλησίας της Ελλάδος
1. Όλοι οι φορείς της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ελλάδος, της Εκκλησίας της Κρήτης και των Ιερών Μητροπόλεων της Δωδεκανήσου φορολογούνται για το εισόδημα, που τυχόν αποκτούν, σύμφωνα με όσα προβλέπονται για όλα τα νομικά πρόσωπα στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Νόμος 4173/2014).
2. Οι φορείς της Εκκλησίας της Ελλάδος, της Εκκλησίας της Κρήτης και των Ιερών Μητροπόλεων της Δωδεκανήσου δεν έχουν καμία ειδική απαλλαγή από τον Φ.Π.Α. (Νόμος 2859/2000).
3. Οι φορείς της Εκκλησίας της Ελλάδος, της Εκκλησίας της Κρήτης και των Ιερών Μητροπόλεων της Δωδεκανήσου πληρώνουν κύριο και συμπληρωματικό ΕΝ.Φ.Ι.Α. για όλα τα ακίνητά τους (Νόμος 4223/2013) συμπεριλαμβανομένων χιλιάδων στρεμμάτων δασών και δασικών εκτάσεων των οποίων δεν είναι επιτρεπτή η αξιοποίησή τους. Απαλλάσσονται από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. μόνο οι λατρευτικοί χώροι (Ναοί και Μοναστήρια) και οι κοινωφελείς χώροι (π.χ. γηροκομεία, αίθουσες συσσιτίων) που ιδιοχρησιμοποιούν. Η συγκεκριμένη απαλλαγή ισχύει για όλες τις θρησκείες και δόγματα (θρησκευτικές κοινότητες) της χώρας, που διαθέτουν νόμιμα υφισταμένους λατρευτικούς χώρους ή χώρους με αντίστοιχη κοινωφελή χρήση, αλλά και για όλους τους μη κερδοσκοπικούς φορείς στην Ελλάδα για τα ακίνητά τους που εξυπηρετούν μορφωτικούς, εκπαιδευτικούς, πολιτιστικούς, αθλητικούς, θρησκευτικούς, φιλανθρωπικούς και κοινωφελείς σκοπούς.
4. Σχετικά με τις υποχρεώσεις παρακράτησης και απόδοσης φόρων, τελών και κρατήσεων ισχύουν για τους φορείς της Εκκλησίας της Ελλάδος, της Εκκλησίας της Κρήτης και των Ιερών Μητροπόλεων της Δωδεκανήσου, αυτά ακριβώς που ισχύουν για τα νομικά πρόσωπα γενικά.
5. Η Εκκλησία της Ελλάδος, η Εκκλησία της Κρήτης και οι Ιερές Μητροπόλεις της Δωδεκανήσου είναι νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με θρησκευτικό χαρακτήρα και αυτοχρηματοδοτούμενα, δηλαδή η λειτουργία τους, η συντήρηση των κτηριακών υποδομών τους και η ευρύτατη κοινωφελής προσφορά τους βασίζεται στις εισφορές, τις δωρεές και την εθελοντική εργασία των Ορθοδόξων Χριστιανών, καθώς και στην αξιοποίηση τυχόν περιουσίας που διαθέτουν.
Η φιλολογία περί της εκκλησιαστικής περιουσίας είναι παλιά, δίχως όμως να δικαιολογείται πολλές φορές από τα γεγονότα και την πραγματικότητα. Θα προσπαθήσουμε να ρίξουμε λίγο φως στο ταλαιπωρημένο αυτό ζήτημα. Παρακάτω, απαντάμε και στο αδαές επιχείρημα περί μισθοδοσίας των Ορθοδόξων κληρικών που έχει άμεση σχέση με την εκκλησιαστική περιουσία. Καταρρίπτεται ο βασικότερος μύθος γύρω από τον οποίο χτίστηκε η επαίσχυντη αντιεκκλησιαστική προπαγάνδα των ημερών μας.
Μετά την απελευθέρωση και τη δημιουργία του ελληνικού κράτους (1828), ενώ διατηρείται στη συνείδηση του πληρώματος της εκκλησίας η πίστη στο ιερό και αναπαλλοτρίωτο της εκκλησιαστικής περιουσίας με διάφορα νομοθετήματα επιβάλλεται κατά καιρούς η αναγκαστική απαλλοτρίωση τμημάτων της.
Η αντιβασιλεία του Όθωνα (αλλοεθνής και προτεσταντική) πιστεύοντας ότι η περιουσία της Εκκλησίας αποτελεί θησαυρό που κληροδοτήθηκε από τους προγόνους στο ελληνικό έθνος και λησμονώντας την ανεκτίμητη προσφορά των ορθοδόξων μοναστηριών στους παλαιότερους και στους ακόμα νωπούς τότε αγώνες της εθνικής παλιγγενεσίας, με τα βασιλικά διατάγματα του 1833 και 1834 απεφάσισε τη διάλυση 416 μοναστηριών και τη διάθεση της κινητής και ακίνητης περιουσίας τους με το πρόσχημα να συσταθεί το "Εκκλησιαστικό Ταμείο". Ήταν όμως τόσο κακή η σύσταση και οργάνωση του ταμείου αυτού, ώστε το μόνο που συνέβη ήταν η διαρπαγή της εκκλησιαστικής περιουσίας και η πώληση – εκ μέρους επιτηδείων – ιερών σκευών και κειμηλίων στα παζάρια. Το 1836 η απαλλοτριωτική διάθεση της Αντιβασιλείας επεκτάθηκε και στην περιουσία των Μοναστηριών που διατηρήθηκαν σε λειτουργία "χάριν θεάρεστων έργων και προς οικοδομήν ιερών και αγαθοεργών καταστημάτων". Έτσι απαλλοτριώθηκαν υποχρεωτικά και άλλες μοναστηριακές εκτάσεις, ενώ σε όσεες απέμειναν επιβλήθηκε βαρύτατη έμμεση φορολογία.
Στη διάρκεια της δεύτερης και τρίτης δεκαετίας του 20ου αιώνα, μετά τους Βαλκανικούς και τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο κυρίως δε έπειτα από τη Μικρασιατική Καταστροφή (1922), το ελληνικό κράτος επέτεινε την απαλλοτριωτική του επιβολή σε βάρος της εκκλησιαστικής περιουσίας. Με τους νόμους 1072/1917 και 2050/1920 ("αγροτικός νόμος") και άλλους μεταγενέστερους απαλοτριώθηκαν αναγκαστικά πολλές μοναστηριακές εκτάσεις για την αποκατάσταση προσφύγων και ακτημόνων και για λόγους "προφανούς ανάγκης και δημόσιας ασφαλείας". Είναι χαρακτηριστικό ότι στην περίοδο 1917 μέχρι 1930 απαλλοτριώθηκαν εκκλησιαστικές εκτάσεις αξίας άνω του ενός δισεκατομυρίου προπολεμικών δραχμών και το Κράτος κατέβαλε στο Γενικό Εκκλησιαστικό Ταμείο μόνο το 4% (40 εκατομύρια δραχμές). Τα υπόλοιπα 960 εκατομύρια οφείλονται ακόμα! Τα περισσότερα μοναστήρια καταδικάστηκαν με τον τρόπο αυτό σε μαρασμό και λειψανδρία! Να σημειωθεί ότι σύμφωνα με υπολογισμούς κατά την πρώτη φάση μόνο, το 50% της γεωργική γης της εκκλησίας δόθηκε σε ακτήμονες, ενώ καη η δεύτερη φάση που ολοκληρώθηκε γύρω στο 1930 ήταν εξίσου μεγάλο το κομμάτι γης της εκκλησίας που απαλλοτριώθηκε.
Με τον κωδ. νόμο 4684/1931 περί "Οργανισμοί Διοικήσεως Εκκλησιαστικής και Μοναστηριακής Περιουσίας" αποφασίσθηκε από την Πολιτεία η ρευστοποίηση της ακίνητης περιουσίας των Μονών παρά τις επιφυλάξεις της Εκκλησίας. Ό,τι εισπράχθηκε από τη ρευστοποίηση σχεδόν στο σύνολό του εξανεμίστηκε εξαιτίας του Β Παγκοσμίου Πολέμου και της ξενικής κατοχής (1940-44).
Με την από 18/9/1952 "Σύμβαση περί εξαγοράς υπό του Δημοσίου κτημάτων της Εκκλησίας προς αποκατάστασιν ακτημόνων γεωργικών κτηνοτρόφων", η Εκκλησία της Ελλάδος υποχρεώθηκε να παραχωρήσει στο Κράτος το 80% της καλλιεργούμενης ή καλλιεργίσιμης αγροτικής περιουσίας της με αντάλλαγμα να λάβει κάποια αστικά ακίνητα και 45.000.000 δραχμές νέας (τότε) εκδόσεως. Στη σύμβαση του 1952 περιέχεται η διακύρηξη του κράτους ότι η απαλλοτρίωση αυτή είναι η τελευταία και δεν πρόκειται να υπάρξει νεότερη στο μέλλον, ενώ υπάρχει και η δέσμευση ότι η Πολιτεία θα παρέχει κάθε αναγκαία υποστήριξη (υλική και τεχνική), ώστε η Εκκλησία να μπορέσει να αξιοποιήσει την εναπομείνουσα περιουσία της. Στην ίδια σύμβαση καθιερώθηκε και η "μισθοδοσία" των κληρικών από τον Κρατικό Προϋπολογισμό – του δε Αρχιεπισκόπου και των Μητροπολιτών από το έτος 1980 – ως υποχρέωσις του Κράτους έναντι των μεγάλων παραχωρήσεων γης στις οποίες είχε προβεί η Εκκλησία της Ελλάδος κατά την δεκαετία 1922-32. Δηλαδή, επειδή το Κράτος αδυνατούσε να καταβάλει οποιοδήποτε αντίτιμο – όπως προέβλεπε ο νόμος του 1932 – συνεφωνήθη να μισθοδοτούνται επ' άπειρον οι κληρικοί και το Κράτος δεσμεύθηκε επ' αυτού. Καταρρίπτεται έτσι ο μύθος που προσπαθεί μάταια να διαιωνίσει ο κ. Πάγκαλος με τις αναφορές του σε "δημόσιους υπαλλήλους". Όταν η άγνοια συναντά τη θρασύτητα, το αποτέλεσμα είναι επικίνδυνο για τους θεσμούς και τη δημοκρατία.
Όταν το 1987 ψηφίστηκε από τη Βουλή ο νόμος 1700/87 (νόμος Τρίτση) που αποτελεί μία ακόμη προσπάθεια για την οριστική αποψίλωση της εκκλησιαστικής περιουσίας, δόθηκε αφορμή να δημοσιευθούν σημαντικά κείμενα. Μεταξύ αυτών και ένα υπό τον τίτλο "ιδιοκτησιακό καθεστώς και αξιοποίηση της αγροτικής γης στην Ελλάδα" (περιοδικό "Εκκλησία" 1-15/4/1987, σελίδες 254-55). Με αναμφισβήτητα στοιχεία, στηριγμένο σε μελέτη των Θ. Τσούμα και Δ. Τασιούλα που εκδόθηκε επίσημως από την Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος λίγο αργότερα, το 1988, αποδεικνύεται ότι στο σύνολο της αγροτικής γης της Ελλάδος ανήκουν.
ΔΗΜΟΣΙΟ
43.598.000 στρέμματα
ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ
15.553.200 στρέμματα
ΕΚΚΛΗΣΙΑ
1.282.300 στρέμματα
ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ
1.098.400 στρέμματα
Από αυτά τα 1.282.300 στρέμματα ιδιοκτησίας της Εκκλησίας, τα 367.000 είναι δασικές εκτάσεις, τα 745.400 βοσκότοποι και μόνο τα 169.900 γεωργική καλλιεργίσιμη γη. Δηλαδή οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις της αντιστοιχούν μόλις στο 0.48% του συνόλου της γεωργικής γης της χώρας μας!
Και να ληφθεί υπόψη ότι κατά τη δεκαετία 1974-1983 "εγκαταλείπονται κάθε χρόνο από τους αγρότες και κτηνοτρόφους κατά μέσο όρο 162.400 αγροτικής γης ακαλλιέργητα και ανεκμετάλλευτα". Το 1983 υπολογίστηκαν ως 4.380.000 στρέμματα οι εγκαταλελειμμένες εκτάσεις γης (σχεδόν 3.5 φορές μεγαλύτερες από το σύνολο της γης που ανήκει στην εκκλησία, ενώ σήμερα θα είναι ασφαλώς πολύ περισσότερο).
Παρά ταύτα, στα μάτια κάποιων και η εναπομείνασα περιουσία φαντάζει μεγάλη. Δε λαμβάνεται όμως υπόψη ότι αυτή δεν ανήκει στην Κεντρική Διοίκηση (Ιερά Σύνοδο), αλλά σε περισσότερα από 10.000 εκκλησιαστικά νομικά πρόσωπα (Μητροπόλεις, Ναούς, Μονές, Προσκυνήματα, Ιδρύματα, Κληροδοτήματα και άλλα) το καθένα από τα οποία αγωνίζεται – μέσα από τον κυκεώνα των νομικών και διοικητικών δεσμέυσεων – να διαφυλάξει την κυριότητα και να αξιοποιήσει τα όσα του ανήκουν περιουσιακά στοιχεία, για το καλό του πληρώματος και της εκκλησίας.
Δηλαδή κάθε Μονή και κάθε Ιερός Ναός που είναι ΝΠΔΔ (Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου), μεριμνούν για τη συνήθως μικρή περιουσία που έχουν, φροντίζοντας για την έντιμη διαχείρισή της και τηρώντας τις αυστηρές διατάξεις που ισχύουν για τα νομικά πρόσωπα. Η διαχείριση αυτή υπόκειται σε τακτικό έλεγχο τόσο από την Εκκλησία όσο και από τα αρμόδια όργανα της Πολιτείας. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα κοινωνικής προσφοράς, όχι και το μοναδικό, αποτελεί η Ιερά Μονή Ασωμάτων Πετράκη (Αθήνα). Έχοντας στην κατοχή της σημαντική περιουσία που την απέκτησε κατά τον 17ο και 18ο αιώνα με αγορές των ηγουμένων της (σώζονται στο αρχείο της τα σχετικά έγγραφα), αναδείχθηκε ο μεγαλύτερος κοινωνικός ευεργέτης των Αθηνών. Σε δωρηθέντα ακίνητά της έχουν ανεγερθεί:
η Ριζάρειος Σχολή,
η Ακαδημία Αθνών,
το Αιγινήτειο Νοσοκομείο,
το Μετσόβειο Πολυτεχνείο,
το Σκοπευτήριο,
το Πτωχοκομείο,
η Μαράσλειος Ακαδημία,
το Θεραπευτήριο "Ευαγγελισμός",
το Αρεταίειο νοσοκομείο,
η Αγγλική Αρχαιολογική Σχολή,
οι Αστυνομικές Σχολές στην οδό Μεσογείων,
το Νοσοκομείο Παίδων,
το Νοσοκομείο Συγγρού,
το Λαικό Νοσοκομείο "Σωτηρία",
το Ασκληπείο Βούλας,
η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη,
το Ορφανοτροφείο Βουλιαγμένης,
το ΠΙΠΚΑ Βούλας
Ιπποκράτειο Νοσοκομείο,
Γηροκομείο,
Εθνική Βιβλιοθήκη,
Πανεπιστήμιο Αθηνών
142 Δημοτικά, Γυμνάσια και Λύκεια της Αττικής
και πολλά άλλα…
Βεβαίως, κανείς δε φρόντισε να μνημονεύονται αυτά, έστω σε μία επιγραφή επί των ανεγερθέντων κτιρίων.
Το δε Δημόσιο έχει γίνει πολλές φορές αποδέκτης εκτάσεων μεγάλης αξίας, τις οποίες παραχώρησε η Εκκλησία προκειμένου να λειτουργήσουν κατασκηνώσεις, να ανεγερθούν σχολεία, ιδρύματα, γυμναστήρια, στρατόπεδα ή να δημιουργηθούν κοινόχρηστοι χώροι για την αναψυχή του λαού. Αυτή, εν συντομία, είναι η αλήθεια.
Η Εκκλησια δικαιούται να έχει περιουσία, όπως δέχθηκαν με πληθώρα αποφάσεών τους όχι μόνο ελληνικά δικαστήρια, αλλά και η Ευρωπαική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του Συμβουλίου της Ευρώπης, στην οποία προσέφυγαν Ορθόδοξες Μονές κατά του νόμου 1700/87. Και είναι σε θέση να την αξιοποιήσουν επωφελώς για τον ελληνικό λαό, αρκεί να αφαιρεθούν τα νομικά και διοικητικά δεσμά που της έχουν κατά καιρούς επιβληθεί.
Μετά από όλα αυτά, μπορούμε να αντιληφθούμε το πραγματικό μέγεθος της προσφοράς της Εκκλησίας στην ανάπτυξη της Ελλάδος, όπως επίσης και το πραγματικό μέγεθος της εναπομείνουσας περιουσίας της, το οποίο επαναλαμβάνουμε, ανήκει σε περισσότερο από δέκα χιλιάδες διαφορετικά νομικά πρόσωπα. Όσο για τη μισθοδοσία την κληρικών, αυτή αποτελεί υποχρέωση του κράτους προς την εκκλησία, την οποία αποδέχτηκε και υπέγραψε με δική του πρωτοβουλία το ίδιο το κράτος το 1952, επειδή ακριβώς αδυνατούσε να καταβάλλει το αντίτιμο που είχε συμφωνηθεί 20 χρόνια νωρίτερα και που είχε διογκωθεί πολλαπλάσια και είχε ήδη καταστεί δυσβάσταχτο χρέος ακόμη και για το κράτο
ΕΠΙ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ ΟΙ ΕΧΟΝΤΕΣ ΚΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ Τ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΑΝ ΣΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΤΗ ΣΩΣΟΥΝ ΑΠ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ, ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΝΑ ΤΗ ΠΑΡΟΥΝ ΠΙΣΩ ΕΑΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΝΟΝΤΟΥΣΑΝ. ΤΟ ΙΕΡΑΤΕΙΟ ΚΑΝΕΝΑς ΚΑΤΑΚΤΤΗΣ ΔΕ ΤΟ ΠΕΙΡΑΖΕ ΓΙΑΤΙ ΗΤΑΝΕ Ο ΦΟΡΟΕΙΣΠΡΑΚΤΟΡΑΣ ΤΟΥΣ, ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΦΡΟΝΤΙΖΕ ΝΑ ΜΕΝΕΙ ΥΠΟΔΟΥΛΟΣ Ο ΛΑΟΣ.
Sto 8:54
Ενώ εσύ είσαι ΜΙΑ κότα με 46 καπούλια……!
Και ο Στάλιν ξύρισε και εκτέλεσε 5χιλιαδες ιερείς αφού πρώτα έσκαψαν μόνοι τους λάκκους γιανα θαφτούν….με σκοπο γιανα τους ληστέψει περιυσιες της εκκλησίας γιανα πληρώσει δάνεια που είχε πάρει από τους ξένους κ πάλι δεν κατάφερε κάτι ουσιαστικό. Κων.κακ.
sto(κε)8:54. Ατράνταχτο επιχείρημα. Η άγνοια φυλακίζει συνειδήσεις. Ανέκαθεν οι θρησκείες ήτανε δεκανίκια τησ εξουσίας. Σ αφήνω τώρα γι να δεις τη Μενεγκάκη.
οι ιερεις να μαζεουουν σιγα σιγα τα μπογαλακια τους ! ακους σεβασμιοτατε ? τα λογακια σου στους χουντικους φιλους σου
Δεν μπορώ να το καταλάβω ..
Και πολλοί άλλοι απλοί άνθρωποι σαν και μένα…..
Μας τα λέτε με το γράμμα του νόμου…
Όμως όπως λέει και ο λαός :
΄΄το νόμιμο δεν είναι και πάντα το ηθικό…! ΄΄
Δηλαδή η Εκκλησία υπάρχει –και είναι ο σκοπός της την συσσώρευση περιουσιών νόμιμα κα με συμβόλαια..!!
Θα πρέπει να είμαι αφελής κύριοι…!
Δηλαδή αν ζούσε ο Χριστός 200 -1000 χρόνια….
Θα έπρεπε όλα τα χωράφια και ο χρυσός του δυτικού κόσμου τουλάχιστον, νόμιμα να ανήκαν σε αυτόν..!!
Δηλαδή να δούλευε σαν πολυεθνική εταιρία όπως οι σημερινές…!!
Δηλαδή αυτός ήταν ο σκοπός του, και η διδασκαλία του..??
Επιτρέψτε μου μια προφητεία, ότι έτσι θα πάμε κατά διαβόλου..
π.α
Έχουν γίνει δύο σχόλια για κάποιο 8.54…το οποίο δεν υπάρχει. Αν ήταν σβησμένο, θα έγραφε, ως συνήθως, ότι το συγκεκριμένο σχόλιο αφαιρέθηκε από τον διαχειριστή. Αμ μου φαίνεται θερίζει αγρίως ο βάκιλος…
Νομίζω ότι το πρόβλημα της χώρας δεν είναι η μισθοδοσία των ιερέων. Έχω την άποψη ότι επίτηδες βάζουν τέτοιου είδους ερωτηματικά που διχάζουν τους πολίτες κάθε φορά που θέλουν να μας αποσπάσουν την προσοχή από σημαντικότερα ζητήματα.
Μήπως ενοχλεί η ορθόδοξη θρησκεία;
Γιατί δεν έχει γίνει τόοοοσο μεγάλο θέμα με την ΔΩΡΕΑΝ παραχώρηση οικοπέδου στο κέντρο της Αθήνας για να χτιστεί τζαμί; Γιατί δεν ασχολούμαστε με τους 2000 ναι καλά διαβάσατε 2000 υπαλλήλους της βουλής που μάλιστα παίρνουν 16 ναι καλά διαβάσατε 16 μισθούς τον χρόνο; Μήπως αυτοί στοιχίζουν πιό πολύ;
Γιατί δεν ασχολούμαστε με τους 2500 υπάλληλους της ΕΡΤ που κοστίζουν σχεδόν 100.000.000 το χρόνο στο κράτος ;;
Θέλετε να ακούσετε το πιό παράξενο; Αφού πληρώνουμε φόρους για να μισθοδοτούνται αυτοί οι (κατά την γνώμη μου) κηφήνες γιατί ξαναπληρώνουμε ΕΡΤ στους λογαριασμούς της ΔΕΗ;
Για αυτά τα σκάνδαλα θα μιλήσει κανείς; Εξαντλήσαμε όλη την αυστηρότητά μας στους ιερείς;
Ας συγκεντρωθούμε λοιπόν στα σοβαρά θέματα και ας βάλουμε για μιά φορά τα διχαστικά στην άκρη.
Γιώργος Παπανίκος
To καλύτερο που έχουν να κάνουν οι ιερείς είναι να αφήσουν τις φαμφάρες και υπερβολές και να εναγκαλιάσουν και παρηγορήσουν τους ανύμπορους και πάσχοντες συνανθρώπους μας εντός και εκτός των νοσοκομείων και σανατορίων!!! Π. Λέκκας
ΚΥΡΙΕ ΠΑΠΑΝΙΚΟ. ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΣΟΒΑΡΟ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΙΕΡΕΩΝ. ΕΧΟΥΜΕ 10000 ΓΙΑΤΡΟΥς ΚΑΙ 10000 ΙΕΡΕΙς. ΠΡΟΤΙΜΑς ΝΑ ΓΙΝΕΙς ΚΑΛΑ Η ΝΑ ΣΕ ΔΙΑΒΑΣΟΥΝ ΚΑΛΑ?
Μα ουτε και προβλημα τις χωρας ειναι οι συνταξιουχοι και οι προωρες συνταξεις ακριβως το προβλημα ειναι οι 300 με το ασκερι τους σε καθε γραφειο τις ερτ η καθαριστριες
Ston 7:10 μ.μ
Εδώ βρε το αρθρίδιο δεν είναι από μένα..
ειναι της κυρίας… τι θέλεις από μένα …?
μου φαίνετε θέλεις δάκτυλο να κάνεις κώχ….
και όχι βάκιλο…!
Άντε ασχολήσου με κάτι άλλο όχι μένα ….
Δεν έχεις τίποτα άλλο από το πιθάρι και το δάκτυλο μου..?
Sto 8:44 μ.μ
Xaxaxa..!!
kαι έχω βάλει στοίχημα ότι θα βγει
η ραψεινόμου…..
Κέρδισα…!!!
8:44 μ.μ. εις εκ των σοβαρώς πασχόντων είναι εκτός… Σ.Δ.
"Δηλαδή η Εκκλησία υπάρχει –και είναι ο σκοπός της την συσσώρευση περιουσιών νόμιμα κα με συμβόλαια..!!" Άκρως ενδιαφέρον σχόλιο και άκρως μοναδική σύνταξη με "την συσσώρευση" να παρουσιάζεται ως αντικείμενο του βοηθητικού ρήματος "είναι", αντί κατηγορουμένου!!! Κύριε π.α. θα μπορούσαμε να δούμε αποδείξεις των γραφομένων σου? Αν δεν μας το αποδείξεις, τότε υποπίπτεις στη παράβαση των όρων περί "συκοφαντικών και υβριστικών σχολίων" (δες πιο πάνω). Εκτός κι αν σταχυολόγησες τα αποδεικτικά σου στοιχεία από τα πυθάρια στον Λουτρακιώτικο πυθμένα, μεταξύ λιμένος και πηγών, που κάνουν θαλάμι τα καλαμαροχτάποδά σου !!! Ή μήπως θα στραφείς εκ νέου και ως συνήθως στον Άλεξ δηλώνοτας ότι θα κάνεις ό,τι θέλεις εδώ μέσα γιατί εσύ έδωσες υπόσταση στην ιστιοσελίδα και οντότητα στους διαχειριστές? και κάτι ακόμη: εσύ δεν είχες προσφάτως δηλώσει ΓΡΑΠΤΩΣ ότι έκλεισε ο κύκλος σου σε αυτό το site, ναι ή όχι?
Π. Λέκκας
Καλημέρα σε όλους
Απαντώντας στο φίλο που συγκρίνει τους γιατρούς με τους ιερείς θέτοντας το ερώτημα αν προτιμώ να θεραπευτώ η να με διαβάσουν, έχω να πω ότι και πάλι ακολουθείς την ίδια πεπονόφλουδα των διχαστικών ανύπαρκτων ερωτήσεων. Παραδειγματικά θα μπορούσα να σου θέσω ανάλογα ερωτηματικά και εγώ όπως:
Προτιμάς 6 υπαλλήλους βουλής για κάθε βουλευτή η 2 ;;
Προτιμάς να παίρνουν 12 μισθούς (όπως όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι ) η 16 ;
Προτιμάς ο κάθε βουλευτής να έχει το δικαίωμα να διορίζει σε ΜΟΝΙΜΗ θέση την γραμματέα του ,να έχει τρία ΔΩΡΕΑΝ τηλέφωνα, να πληρώνεται ΕΠΙΠΡΟΣΘΕΤΑ την συμμετοχή του σε πειτροπές της βουλής που εκλέχτηκε, να έχει ΔΩΡΕΑΝ αυτοκίνητο , δωρεάν εισιτήρια αεροπλάνου και όλα αυτά επιπλέον του ήδη μεγάλου μισθού του ;
Προτιμάς λοιπόν όλα αυτά αλλά σε ενοχλούν οι ιερείς;
Μερικές φορές μας μπερδεύει ο "παράξενος" τρόπος ζωής ορισμένων παπάδων και έτσι καταδικάζουμε κάθε έννοια ιερέως πράγμα που είναι λίγο άδικο ,δεν νομίζεις και εσύ;;
Γιώργος Παπανίκος
1:01 μ.μ. APOLYTWS SWSTOS O KYRIOS!!!!
1:04 π.μ. δεν νομιζω μεγαλε. εσυ στο σαιτ δειχνεισ κλασικη περιπτωσαρα καποιου που μπορει να τρεχει σε ενα στιβο μονος τοθ και να βγαινει δευτερος!!! χεχεχεχε…
ΚΥΡΙΕ ΠΑΠΑΝΙΚΟ. ΕΣΕΙς ΠΡΟΤΙΜΑΤΕ ΝΑ ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΤΕ ΚΑΙ ΟΧΙ ΕΓΩ. ΔΕ ΠΡΟΤΙΜΩ ΤΟΥς ΠΡΩΤΟΥς, ΜΕ ΕΝΟΧΛΟΥΝ ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΟ.