Η αρβανίτικη Μπέσα!
Μπέσα – μπεσαλής – μπαμπέσης – λιεμπέσης!
Η «μπέσα» είναι λέξη αρβανίτικη. Πάνω σ΄ αυτή τη λέξη στηρίζονταν 3 αρχές:
1) Η τήρηση άγραφης συμφωνίας (¨ο λόγος τιμής¨ για τη σημερινή εποχή).
2) Η θρησκευτική πίστη.
3) Η υποχρέωση εκδίκησης.
Μπεσαλής
Οι αρβανίτες πάντα κρατούσαν τη ¨μπέσα¨ τους. Όταν έδιναν το λόγο τους για κάτι έλεγαν ¨μπέσα για μπέσα¨ και δεν άλλαζαν γνώμη ούτε με απειλή θανάτου. Αυτός που κρατούσε τη ¨μπέσα ¨ του ονομαζόταν ¨μπεσαλής¨.
Μπαμπέσης
Οι Τούρκοι(επί τουρκοκρατίας και κατά την επανάσταση του 1821) πάλι ήταν ¨μπαμπέσηδες¨ δηλαδή δεν κρατούσαν το λόγο τους. Η λέξη προέρχεται από το αρνητικό (Πα) 😊 χωρίς) και τη μπέσα. Πά- μπέσης – μπαμπέσης.
Λεμπέσης
Λιεμπέσης λέγεται αυτός που άφησε την μπέσα του. Η λέξη προέρχεται από την αρβανίτικη λέξη (λιέ)(=λύω, αφήνω) και μπέσα.
« Έτσι ονομάστηκαν οι Κουντουριώτες που ακολούθησαν τον Μητρομάρα (Δημήτρη Λέκκα) στην επανάσταση των Ορλώφ.
Οι Κουντουριώτες είχαν δώσει τη μπέσα τους στους Τούρκους να φρουρούν τα Δερβένια και για το σκοπό αυτό τους είχαν δώσει όπλα. Όμως αυτοί άφησαν τη μπέσα τους και έστρεψαν τα όπλα στους Τούρκους.»
•Τα λαογραφικά στοιχεία είναι από το βιβλίο συγγραφέα Γιώργου Σαμπάνη.