Βλέποντας ότι το θέμα της διαχείρισης των ογκωδών συνεχίζει να απασχολεί όλο και εντονότερα τον τόπο μας επανερχόμαστε ξανά (προηγούμενη στα μέσα Ιουνίου 2025) σε νέα ενημερωτική μας ανάρτηση που περικλείει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις ΟΛΩΝ μας (Πολιτών και Αυτοδιοίκησης).
Θυμίζουμε ότι το τελευταίο εξάμηνο σχεδόν, δεν εφαρμόζεται επακριβώς η διακομιδή των ογκωδών στην κοινότητα Βραχατίου σύμφωνα με τις εξαγγελθείσες ανακοινώσεις και προγραμματισμό στα μέσα του 2025 εκ μέρους της αυτοδιοίκησης.
Έτσι λοιπόν ξαναλέμε, αφήνοντας τα όποια σχόλια περί υλοποίησης ή όχι στους αναγνώστες, ότι :
Η διαχείριση των ογκωδών αποβλήτων (έπιπλα, στρώματα, μπάζα μικρής κλίμακας κ.λπ.) από τους δήμους στην Ελλάδα εντάσσεται στο γενικό πλαίσιο για τα αστικά στερεά απόβλητα. Παρακάτω συνοψίζουμε τι προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία και ποιες είναι οι βασικές υποχρεώσεις των δήμων.
1. Βασικό νομοθετικό πλαίσιο
Η κύρια βάση είναι:
• Ν. 4819/2021 (ισχύει, με τροποποιήσεις) → ολοκληρωμένο πλαίσιο διαχείρισης αποβλήτων
• Ν. 5151/2024 → επικαιροποίηση/εκσυγχρονισμός συστήματος
• Ευρωπαϊκή Οδηγία 2008/98/ΕΚ (πλαίσιο αποβλήτων)
• Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ)
Οι δήμοι είναι αρμόδιοι για τα αστικά απόβλητα, στα οποία περιλαμβάνονται και τα ογκώδη.
2. Υποχρεώσεις δήμων για ογκώδη απόβλητα
Α. Συλλογή και αποκομιδή
Οι δήμοι οφείλουν να:
• οργανώνουν σύστημα συλλογής ογκωδών (κατόπιν ραντεβού ή με ειδικά σημεία)
• απομακρύνουν τα εγκαταλελειμμένα ογκώδη από κοινόχρηστους χώρους
• διασφαλίζουν ότι δεν δημιουργούνται ανεξέλεγκτες αποθέσεις
Αυτό προκύπτει από τη γενική αρμοδιότητα διαχείρισης αστικών αποβλήτων των ΟΤΑ.
Β. Διαλογή και αξιοποίηση
Με βάση τον Ν. 4819/2021:
• υποχρέωση για ιεράρχηση αποβλήτων (πρόληψη → επαναχρησιμοποίηση → ανακύκλωση → διάθεση)
• προώθηση:
o επαναχρησιμοποίησης (π.χ. έπιπλα)
o ανακύκλωσης υλικών (ξύλο, μέταλλο κ.λπ.)
Δηλαδή τα ογκώδη δεν πρέπει να οδηγούνται απευθείας σε ταφή.
Γ. Δημιουργία υποδομών
Οι δήμοι πρέπει να:
• λειτουργούν ή να συμμετέχουν σε:
o Πράσινα Σημεία
o Κέντρα Διαλογής
• συνεργάζονται με ΦΟΔΣΑ (Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων)
Δ. Κανονισμός καθαριότητας
Κάθε δήμος:
• εκδίδει Κανονισμό Καθαριότητας
• καθορίζει:
o πώς και πότε απορρίπτονται ογκώδη
o υποχρέωση των πολιτών για συνεννόηση πριν την απόθεση
o πρόστιμα για ανεξέλεγκτη απόρριψη
Ε. Πρόληψη ανεξέλεγκτης διάθεσης
Οι δήμοι υποχρεούνται να:
• αποτρέπουν «μπαζότοπους» και παράνομες αποθέσεις
• επιβάλλουν πρόστιμα
• αποκαθιστούν ρυπασμένους χώρους
ΣΤ. Ενημέρωση πολιτών
Υποχρέωση για:
• ενημερωτικές δράσεις
• οδηγίες για σωστή διάθεση ογκωδών
3. Τι ΔΕΝ επιτρέπεται
Με βάση το ισχύον πλαίσιο:
• Απόρριψη ογκωδών δίπλα σε κάδους χωρίς άδεια
• Καύση ή ανεξέλεγκτη απόθεση
• Απόρριψη σε ρέματα/δασικές εκτάσεις
ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ
Οι δήμοι στην Ελλάδα έχουν υποχρέωση να:
• συλλέγουν και απομακρύνουν ογκώδη
• οργανώνουν υποδομές (πράσινα σημεία)
• προωθούν επαναχρησιμοποίηση/ανακύκλωση
• αποτρέπουν παράνομες αποθέσεις
• ρυθμίζουν τη διαδικασία μέσω κανονισμών