Η μορφωτική πρόταση των Τριών Ιεραρχών για την Παιδεία

2019-02-01T00:32:16+03:0027 Ιαν 2019 | 19:12|Κατηγορίες: ΑΡΘPΟΓΡΑΦΙΑ, Λουτράκι, ΤΟΠΙΚΑ|Ετικέτες: , |12 Σχόλια

Η  30η Ιανουαρίου είναι ημέρα που η αγία μας Εκκλησία εορτάζει , τιμά και γεραίρει «Τους τρεις μεγίστους φωστήρας της τρισηλίου θεότητος…» τους Τρεις Ιεράρχες.

«Βασίλειον τον μέγαν και τον θεολόγον Γρηγόριον συν τω κλεινώ Ιωάννη τον τη γλώττα χρυσορρήμονι», όπως χαρακτηριστικά λέει το απολυτίκιο τους .
    Από ιστορικής πλευράς , η εορτή των Τριών Ιεραρχών προστέθηκε στο εορτολόγιο της Εκκλησίας τον 11ο αιώνα .
Αφορμή για την καθιέρωση  κοινής γιορτής έδωσε μια πνευματική διαμάχη που ξέσπασε στους  κύκλους των λογίων της Κων/λης, κατά την περίοδο της βασιλείας των Κομνηνών, για το ποιος από τους τρεις είναι μεγαλύτερος σε αξία και έργο, πατέρας και διδάσκαλος της Οικουμένης. Χωρίστηκε μάλιστα και ο λαός σε ομάδες, σε «Βασιλείτες», «Γρηγορείτες» και «Ιωαννίτες», ανάλογα με το πρόσωπο (εκ των Τριών Ιεραρχών) ,την ανωτερότητα του οποίου υποστήριζαν  .
     Τέλος στη διαμάχη αυτή έδωσαν οι ίδιοι οι Άγιοι, οι οποίοι κατά το Συναξάρι τους εμφανίστηκαν σε όραμα από κοινού στον λόγιο, ενάρετο και ανεγνωρισμένου κύρους επίσκοπο Ευχαίτων της Μ.Ασίας Ιωάννη τον Μαυρόποδα. Του δηλώσαν λοιπόν ότι κανείς δεν είναι πιο σημαντικός από τον άλλο, αλλά και οι Τρεις μαζί αποτελούν μια αδιαίρετη ενότητα αλληλοσυμπληρούμενη όπως φαίνεται και στο τρόπο ζωής και στη  διδασκαλία  τους . Επίσης, ότι ενώπιον του Θεού είναι ίσοι και τέλος να εισηγηθεί κοινό εορτασμό και των Τριών μαζί ώστε να ειρηνεύσει η Εκκλησία.

     Παρατηρώντας λοιπόν ο άγιος αυτός επίσκοπος Ιωάννης «Ευχαίτων» ,ότι  και οι τρεις   Ιεράρχες γιορτάζουν ξεχωριστά μέσα στον μήνα Ιανουάριο, ( ο Μ. Βασίλειος την 1η  , ο Γρηγόριος την 25η  και ο Χρυσόστομος την 27η ) εισηγήθηκε τον κοινό τους εορτασμό την 30η Ιανουαρίου . Έγραψε μάλιστα και την  ωραιότατη Ασματική τους ακολουθία που ψάλλετε μέχρι σήμερα .
Οι ενέργειες του αγίου επισκόπου Ευχαίτων έγιναν ενθουσιωδώς δεκτές από τους  πιστούς ,η διαμάχη σταμάτησε, η κοινή εορτή τους καθιερώθηκε με λαμπρότητα από την Εκκλησία , ενώ πολύ αργότερα το Νεότερο Ελληνικό κράτος την επέλεξε ως σχολική ( εορτή) αναγνωρίζοντας τους Τρεις Ιεράρχες ως προστάτες των ελληνικών γραμμάτων και της Παιδείας. Σήμερα που τα υγιή πρότυπα ηρώων και αγίων αποδομούνται γιατί ενοχλούν τη Νέα Τάξη Πραγμάτων, η εορτή απογυμνώνεται από το θρησκευτικό της περιεχόμενο αντικαθίσταται με αργία  τώρα, για να καταργηθεί κι αυτή σε λίγα χρόνια στο βωμό της ουδετερόθρησκης κρατικής ιδεοληψίας.
    Ποίας  παιδείας όμως είναι προστάτες οι τρεις Ιεράρχες ;  Πώς αντιλαμβάνονται τη μόρφωση και την εκπαίδευση των νέων; Ποιο είναι το πρότυπο και ο στόχος της εκπαιδευτικής τους πρότασης;
     Στο έργο των τριών Ιεραρχών οι όροι παιδεία , μόρφωση, εκπαίδευση , αποκτούν ευρύτητα και πληρότητα.
      Επειδή βλέπουν τους νέους ως ψυχοσωματική ολότητα, παιδεία γι’ αυτούς σημαίνει την δια βίου εκπαίδευση του ανθρώπου προς το «καθ’ ομοίωσιν Θεού». Αποσκοπεί να βοηθήσει την πορεία του ανθρώπου από το άτομο στο πρόσωπο, από το εγώ στο συ κι από κει στο εμείς, με  αποτέλεσμα την ψυχοσωματική ισορροπία την πραγματική κοινωνικοποίηση , δηλ. την αγιότητα.
     Στόχος της εκπαιδευτικής τους πρότασης δεν  είναι μόνο το αρχαιοελληνικό ιδεώδες «καλός κ’αγαθός», αλλά να καταδειχθεί ο τρόπος που οδηγεί τον άνθρωπο στην εμπειρική, υπαρξιακή και αγαπητική σχέση με το Όντως Αγαθό, δηλ. το Θεό. Να αναγνωρίσει ο άνθρωπος στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού,  την «Οδό» και την«Αλήθεια», το «Φως» και τη «Ζωή»….
Άρα ο προσανατολισμός της εκπαιδευτικής τους πρότασης είναι Θεανθρωποκεντρικός αφού ως πρότυπο, αρχή , κέντρο και τέλος έχει τον Θεάνθρωπο Κύριο Ιησού Χριστό.
       Η γνώση στο έργο των Τριών Ιεραρχών δεν απολυτοποιείται ,δεν γίνεται αυτοσκοπός, δεν θεοποιείται. Οι άγιοι ήξεραν εκ πείρας πάρα πολύ καλά, ότι οι δυνατότητες της επιστήμης είναι μεν τεράστιες , όμως πάντοτε συνεχώς μεταβαλλόμενες, και ως ενδοκοσμικές πάντοτε περιορισμένου κύρους και ποτέ απόλυτες .
Γι’ αυτό παρ’ όλο που και οι τρεις ήταν πανεπιστήμονες στην εποχή τους , ( ο Βασίλειος μάλιστα και ο Χρυσόστομος άσκησαν το επάγγελμα του δικηγόρου με επιτυχία) δεν παρασύρθηκαν από τις κοσμικές τους επιτυχίες ,δεν εξαπατήθηκαν από τον εγωισμό της κοινωνικής αναγνώρισης, δεν τους  έκανε αλαζόνες η εξουσία , δεν εκμεταλλεύθηκαν ευκαιρίες ,αλλά με απλότητα ταπείνωση ,εκούσια πτωχεία, αυταπάρνηση και κυρίως ανιδιοτελή αγάπη, αγωνίστηκαν να « μορφώσουν »τον Χριστό αρχικά μέσα στην καρδιά τους και κατόπιν μέσα  στις καρδιές των συνανθρώπων τους.
       Μέσα σ’αυτό το πλαίσιο ερμηνεύονται και νοηματοδοτούνται τα πολυάριθμα συγγράμματα των «μελιρρύτων ποταμών της σοφίας » που κυριολεκτικά «κατήρδευσαν» την  Εκκλησία με της  «θεογνωσίας» τα «νάματα» όπως ακούμε στο απολυτίκιο τους.
      Στην Θεανθρώπινη  αυτή παιδεία και τον μορφωτικό της στόχο στηρίχθηκε για αιώνες και μεγαλούργησε η Ρωμιοσύνη ακόμη και κάτω από την τουρκική σκλαβιά.
Αυτή η παιδεία μόρφωσε γενιές και γενιές Ελλήνων με φιλότιμο, ανιδιοτέλεια, ανδρεία, θάρρος, φιλοπατρία, καλοσύνη, αγωνιστικότητα, σεβασμό, μεράκι, καλλιτεχνία και   τόσες άλλες αρετές . Αυτή έδωσε ιδανικά στο Ρήγα, στον άγιο Κοσμά τον Αιτωλό ,στον Παπαφλέσσα, στον Μακρυγιάννη, στον Κανάρη  στον Αθ. Διάκο κ.α. που αγωνίστηκαν για του «Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδας την ελευθερία» γράφοντας λαμπρές σελίδες στην ιστορία του  έθνους μας.
            Δεν χρειάζεται και πολύ παρατηρητικότητα για να διαπιστώσει κανείς ότι τα γνωρίσματα αυτά απουσιάζουν σε ανησυχητικό βαθμό  από τις  σημερινές γενιές που μορφώνουμε .
Όλοι  πιστεύουμε ότι το εκπαιδευτικό μας σύστημα νοσεί   ενώ, φαινόμενα βίας,  αδιαφορίας , βαθμοθηρίας, απαξίωσης θεσμών , προσώπων και αξιών πληθαίνουν  αλματωδώς  στο χώρο μας και στη χώρα μας.
    Η μια εκπαιδευτική μεταρρύθμιση διαδέχεται την άλλη , ο ένας διάλογος για την Παιδεία αρχίζει εκεί που τελειώνει ο άλλος, μέτρα και αλλαγές επί αλλαγών. Η Παιδεία  αργοπεθαίνει, η παραπαιδεία καλά κρατεί και κανείς δεν έχει το σθένος να ξεφύγει από τον βραχνά του «πολιτικού κόστους» , να κάνει τομές σωτήριες …
        Πιστεύω ότι το μήνυμα που έχουν  οι Τρείς  Ιεράρχες  σήμερα για μας είναι :
Σταματήστε να μιμείσθε  συνεχώς ξένα πρότυπα  εκπαίδευσης. Αξιοποιήστε επιτέλους και λίγο  την Παράδοση μας δημιουργικά κι όχι μόνο μουσειακά .Ναι στο σύγχρονο και μοντέρνο, ναι όμως και στο δοκιμασμένο το διαχρονικό και  πανανθρώπινο .
        Μπορούμε αν θέλουμε να είμαστε καλοί Ευρωπαίοι χωρίς να πάψουμε να είμαστε και καλοί Έλληνες. Εδώ και αιώνες κάνουμε παραγωγή πολιτιστικών αξιών. Είναι το μόνο σημαντικό αγαθό που μπορούμε να εξάγουμε . Και την πρώτη ύλη την έχουμε και την πείρα διαθέτουμε. Εκείνο που μας  λείπει είναι το μορφωτικό πρότυπο, το μεράκι  και η θέληση για δημιουργική δουλειά ….

Η μορφωτική πρόταση των ΤΡΙΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά  σ’ ένα σοβαρό επαναπροσανατολισμό μιας Παιδείας, σύγχρονης αναμφίβολα , η οποία θα σέβεται όμως τον κάθε μαθητή ως ψυχοσωματική οντότητα. Που θα εμπνέει στο μαθητή τη χαρά της γνώσης, της έρευνας, της κριτικής σκέψης. Κυρίως μιας Παιδείας που δεν θα αντιμετωπίζει το μαθητή ως «κάδο απόρριψης προϊόντων ανακύκλωσης» όπως σήμερα, αλλά ως εικόνα του Θεού.

ΚΟΡΙΝΘΟΣ   ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2019

Νεκτάριος Μετζάκης
                                                             καθηγητής θεολόγος 2ουΛυκείουΚορίνθου             

12 Σχόλια

  1. ANONYMOUS 28 Ιανουαρίου 2019 σε 12:03 - Απάντηση

    Εγώ γιατί έχω ακούσει ότι αυτοί τρείς μέγιστοι φωστήρες υπήρξαν απηνείς διώκτες του Ελληνικού πνεύματος; Α, και ποιός ξέρει να μας πει ποιά είναι η τρισήλιος θεότης;

  2. ANONYMOUS 28 Ιανουαρίου 2019 σε 17:29 - Απάντηση

    Ποσο τσιριζα εισαι παρα πολλη

  3. ANONYMOUS 29 Ιανουαρίου 2019 σε 07:31 - Απάντηση

    Η αδυναμία σου να απαντήσεις σε κάνει να ασχολείσαι με το τί είμαι εγώ; Είναι σα να σε ρωτάω αν η αγελάδα είναι καφέ κι εσύ αντί απαντήσεως να μου λες: πόσο χορτοφάγος είσαι!… Καταλαβαίνεις τί σου λέω; Οι τρεις εν λόγω κύριοι υπήρξαν απηνεις διώκτες του πνεύματος των δικών σου προγόνων!… Ρίξε με στην πυρά!… Αλλά πρίν απ' αυτό μάθε ποια είναι η τρισηλιος θεότης.

  4. ANONYMOUS 29 Ιανουαρίου 2019 σε 07:33 - Απάντηση

    Η αδυναμία σου να απαντήσεις σε κάνει να ασχολείσαι με το τί είμαι εγώ; Είναι σα να σε ρωτάω αν η αγελάδα είναι καφέ κι εσύ αντί απαντήσεως να μου λες: πόσο χορτοφάγος είσαι!… Καταλαβαίνεις τί σου λέω; Οι τρεις εν λόγω κύριοι υπήρξαν απηνεις διώκτες του πνεύματος των δικών σου προγόνων!… Ρίξε με στην πυρά!… Αλλά πρίν απ' αυτό μάθε ποια είναι η τρισηλιος θεότης.

  5. ANONYMOUS 29 Ιανουαρίου 2019 σε 07:34 - Απάντηση

    Η αδυναμία σου να απαντήσεις σε κάνει να ασχολείσαι με το τί είμαι εγώ; Είναι σα να σε ρωτάω αν η αγελάδα είναι καφέ κι εσύ αντί απαντήσεως να μου λες: πόσο χορτοφάγος είσαι!… Καταλαβαίνεις τί σου λέω; Οι τρεις εν λόγω κύριοι υπήρξαν απηνεις διώκτες του πνεύματος των δικών σου προγόνων!… Ρίξε με στην πυρά!… Αλλά πρίν απ' αυτό μάθε ποια είναι η τρισηλιος θεότης.

  6. NEK. MET. 29 Ιανουαρίου 2019 σε 12:43 - Απάντηση

    Το πρόβλημα είναι ότι το "ακούσατε", όπως λέτε. Άρα υποθέτω ότι δεν είστε σίγουρος. Μάθετε λοιπόν ότι και οι Τρείς Ιεράρχες ήταν κορυφαίοι γνώστες της Αρχαίας Ελληνικής γραμματείας ο Βασίλειος και ο Γρηγόριος σπούδασαν μαζί στην Αθήνα, ενώ ο Ιερός Χρυσόστομος ήταν ο πιο προβεβλημένος μαθητής του εθνικού ρητοροδιδάσκαλου Λιβανίου στην Αντιόχεια και μάλιστα ότι τον προόριζε για διάδοχό του.
    Μιά διαφορά υπάρχει μόνο. Ότι οι τρείς Ιεράρχες επειδή την ήξεραν ΠΆΡΑ ΠΟΛΥ καλά την ελληνική φιλοσοφία ΔΕΝ ΤΗΝ ΑΠΟΛΥΤΟΠΟΙΗΣΑΝ και δεν ήταν κολημμένοι σε ιδεοληψίες , όπως μερικοί ημιμαθείς σήμερα.
    2ον. "Τρισήλιος Θεότης" είναι ο Τριαδικός Θεός. Γι' αυτό στο σύμβολο της πίστεως λέμε Φώς εκ φωτός Θεόν αληθινόν εκ θεού αληθινού …. διότι Φως ο Πατήρ, φως ο Λόγος, Φώς και το Άγιον Πνεύμα.

  7. ANONYMOUS 29 Ιανουαρίου 2019 σε 18:39 - Απάντηση

    Αγαπητέ ΝΕΚ.ΜΕΤ. εκτιμώ την ευγένειά σου και την διαλεκτική κι εμπεριστατωμένη άποψή σου. Γι αυτό και θα απαντήσω, αλλά μόνο για το θέμα της τρισηλίου θεότητος. Δε θα μιλήσω γιά τους 3 φωστήρες περισσότερο γιατί σέβομαι την πιστη των Χριστιανών. Ας ψάξει ο καθένας να βρεί την αλήθεια του. ======================================= Η "τρισήλιος θεότης" είναι κατά πολύ παλαιοτέρα του χριστιανισμού. Έχει αναφερθεί και ο Πλάτωνας και ο Πυθαγόρας και ο Ιπποκράτης επ αυτού…. Θέλετε λοιπόν να πείτε ότι οι χριστιανοί δανείστηκαν τον όρο; Θέλετε να παραδεχθείτε ότι τον εκλεψαν, η ουσία είναι ότι η εννοια της τρισηλίου θεότητας εκπηγάζει από την αρχαιότητα. Υπάρχει και αντίστοιχο προηγούμενο με τον "Ύψιστο", όπου ανακαλύφθηκε πρόσφατα στον Όλυμπο ναός με επιγραφή "Διϊ Υψίστω". Υπάρχουν πάρα πολλά πού έχουν "δανειστεί" οι χριστιανοί από την Πατρωα θρησκεία! =========================================== Ακούστε…. Κατά τις μυσταγωγικές διδασκαλίες και αντιλήψεις της αρχαιότητας, υπάρχουν τρεις ήλιοι σε κάθε ηλιακό σύστημα που αναλογούν στα τρία κέντρα ζωής, δηλαδή σε νου, ψυχή και σώμα. Τους ονόμαζαν τριπλό φως ή τριπλό Λόγο, ή ακόμη και Τρισήλιο Θεότητα, όπως τους απέδωσε ο εστεμμένος φιλόσοφος Ιουλιανός και ο μέγιστος των Νεοπλατωνικών Φιλοσόφων, ο Γεώργιος Πλήθων-Γεμιστός. Πρόκειται για τον Πνευματικό, τον Ψυχικό και τον Φυσικό Ήλιο.
    Στην ιεραρχική αυτή δομή, προηγείται ο υπέρτατος ήλιος, ο νοητός (τον αναφέρει καιο Ελύτης) που ταυτίζεται με την Ιδέα του Σύμπαντος, το νοητό σύμπαν στο οποίο υπάγονται οι ανώτερες αρχές και τα γενεσιουργά αίτια εκδήλωσης ολόκληρης της δημιουργίας. Κατόπιν ακολουθεί ο νοερός ήλιος, η πηγή του νοερού φωτός, ενώ ο φυσικός ήλιος αποτελεί την ορατή αντανάκλαση του αιώνιου κόσμου των Ιδεών. ΄Ετσι διαμορφώνεται μία τριάδα αποτελούμενη από τον Υπερίωνα-Δία, τον Απόλλωνα-Φοίβο και τον Διόνυσο…… Θα έλεγα κι άλλα, όμως εδώ δεν είναι χώρος ανάλυσης ιδεών σε τόσο βάθος.

  8. NEK. MET. 30 Ιανουαρίου 2019 σε 15:03 - Απάντηση

    Αγαπητέ φίλε Ανώνυμε (8:39 μ.μ).Εκτιμώντας την ειλικρίνειά σου και την ενδεχομένως καλή σου πρόθεση, σου απαντώ ότι η βασική μας διαφωνία είναι στο ότι εσύ θεωρείς την αλήθεια ως ιδέα ενώ οι Τρείς Ιεράρχες (και ο συνομιλητής σου βέβαια) πιστεύει ότι η αλήθεια είναι πρόσωπο και όχι ιδέα. Είναι ενσαρκωμένη η Αλήθεια και η Ζωη και το Φώς στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού.(Εγώ ειμί η οδός και η αλήθεια και η ζωή, λέει στο ευαγγέλιο). Ποιός μέχρι σήμερα τόλμησε να πεί τέτοιο πράγμα?.Όλες οι εμφανίσεις του Θεού και στη Παλαιά και στη Καινή Διαθήκη συνοδεύονται από φώς. Μόνο που το Φως αυτό είναι της "τρισηλίου θεότητος" και είναι Άκτιστο και είναι ενέργεια και όχι η ουσία του Θεού.
    Αυτό για τον Ελύτη "Της δικαιοσύνης ήλιε νοητέ…" είναι ακριβώς παρμένο από υμνολογικό κομμάτι που ψάλετε στην Εκκλησία την περίοδο των Χριστουγέννων και αν δεν κάνω λάθος νομίζω ότι είναι από ποίημα του ΓΡΗΓΟΡΊΟΥ του Θεολόγου.
    Ασφαλώς και δέχομαι ότι ο Χριστιανισμός πολλά δανείστηκε από την Ελληνική φιλοσοφία , απο την τέχνη , από το δράμα από έθιμα κλπ.,χρησιμοποίησε κυρίως την ορολογία για να εκφράσει τη διδασκαλία του, τα νοηματοδότησε όμως διαφορετικά. Μοιάζουν, αλλά έχουν διαφορετικό περιεχόμενο.
    Και μια σημείωση ψάξε για πιό λόγο οι Χριστιανοί αγιογραφούσαν στούς νάρθηκες (πρόναο) των Εκκλησιών τον Πλάτωνα, τον Σωκράτη, τον Πυθαγόρα τον Αριστοτέλη, τις Σίβυλλες, τον Αισχύλο κ.ά( π.χ.Μονή Ιβήρων , Μονή Φιλανθρωπηνών στο νησάκι των Ιωαννίνων). Τι λέει ο Ερμής π.χ στον Προμηθέα Δεσμώτη, ο Σωκράτης πρίν πεθάνει κλπ.

  9. ANONYMOUS 30 Ιανουαρίου 2019 σε 18:01 - Απάντηση

    9:31 π.μ. τις πηγές σου δώσε. όχι κάτι που κάπου διάβασες, αλλά ιστορικώς πως τεκμηριώνονται όι ισχυρισμοί σου.

  10. ANONYMOUS 30 Ιανουαρίου 2019 σε 21:52 - Απάντηση

    Αγαπητέ ΝΕΚ.ΜΕΤ. θα ήθελα να εξάρω την ευγένεια σου και το ήθος σου για μιαν ακόμη φορά. Φαίνεσαι άτομο με κατασταλαγμένες απόψεις, και με εδραιομενη την πίστη, ότι αυτό που λες είναι και το σωστό. Οπότε δε θα μπω σε διαδικασία διαλόγου μαζί σου επάνω σε θεολογικά θέματα, με σκοπό να σε πείσω για κάτι διαφορετικό. Εξ άλλου δεν είναι μέσα στις προθέσεις μου να πείσω κανέναν για οτιδήποτε. Θα μου επιτρέψεις μόνο να κάνω ένα γενικό σχόλιο εφ όλων αυτών των θεμάτων περί ελληνισμού και χριστιανισμού. Είναι γενικώς παραδεδεγμενο, ακόμα και μέσα στην Π. Διαθήκη όσο και μέσα στην Κ. Διαθήκη ότι οι χριστιανοί εμφανίζονται σαν αντίπαλοι των Ελλήνων και του Ελληνικού πνεύματος, με προεξάρχοντα τον Απ. Παύλο. Επί πατριαρχειας του Χρυσοστόμου γκρεμισανε τον ναό της Αρτέμιδος στην Έφεσο. Σε εικόνα του Αγίου όρους εικονίζεται ο Αγ. Νικόλαος να γκρεμίζει τα αγάλματα από τούς ελληνικούς ναούς. Ο Θεοδόσιος καταργεί με βίαιο και αναγκαστικό τρόπο κάθε έκφανση του αρχαιοελληνικού πνεύματος. Ο Ιουστινιανός με αυστηρούς νόμους, τις Νεαρές, επιβάλλει εξοντωτικές ποινές στους πιστούς της πατρωας θρησκείας. Επομένως εμένα μου φαίνεται σαν μια μάχη μέχρις εσχάτων. Φυσικά νικητές αναδείχθηκαν οι χριστιανοί, οι οποίοι μάλιστα πήραν τα όπλα των νικημένων, με στόχο να εδραιώσουν την επικράτηση τους. Προφανώς αναφέρομαι στην φιλοσοφία και στην ελληνική κοσμοθέαση. Αυτή είναι η δική μου γνώμη, και δεν έχω καμμία απαίτηση να την ενστερνιστεί κανείς. Οπότε θα σε παρακαλέσω θερμά να μη συνεχίσουμε άλλο τον διάλογο, για τον απλούστατο λόγο ότι είναι καταδικασμένος να καταστεί εντελώς άγονος. Κι αυτό γιατί πραγματικά σέβομαι την πίστη σου. Να είσαι καλά, να υγιαινεις και να μακροημερευεις. Υ.Γ. Δεν θα επανέλθω επί του θέματος, ούτε θα παραθέσω πηγές (θα ήταν πανευκολο για μένα) γιατί δεν επιθυμώ περισσότερο δημόσιο διάλογο περί θρησκείας των Ελλήνων.

  11. NEK. MET. 31 Ιανουαρίου 2019 σε 18:26 - Απάντηση

    Ήδη είχα αποφασίσει να μη δώσω συνέχεια.Δεν είναι τόπος τα σχόλια ενός Blog για διάλογο.Τα θέματα που άνοιξες είναι τεράστια, εκτιμώ όμως την ειλικρίνεια σου γι' αυτό και απάντησα. Υγίαινε λοιπόν και ερεύνα. Οι ευκαιρίες που μας δίνει ο Θεός ή η ζωή είναι πολλές. Εδώ ένας Σωκράτης είπε "γηράσκω αεί διδασκόμενος".Ποτέ όμως μην απορρίπτεις κάτι που δεν έτυχε να γνωρίσεις καλά, και εις βάθος. «Ελλάς εμή, νεότης τε φίλη, κι όσσα πέπασμαι
    και δέμας ως Χριστώ είξατε προφρονέως»[Γρηγορίου Θεολόγου, P.G. 37, επίγραμμα αριθμ. 1449.]

  12. ANONYMOUS 31 Ιανουαρίου 2019 σε 23:46 - Απάντηση

    Αγαπητέ ΝΕΚ. ΜΕΤ καλά τα πήγαινες ως τώρα. Τελικά δεν απέφυγες κι εσύ το ολισθημα της προσωπικής προσβολής. Δεν είναι δυνατόν φίλε μου να ξέρεις τί γνωρίζει κάποιος που δεν τον έχεις συναντήσει ποτέ στη ζωή σου! Ας είναι. Ερρωσο κι ευδαιμόνει εν Ελληνισμω!