Μετά την απόφαση του Προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος προέβη, μέσω του ΑΠΕ-ΜΠΕ, στην ακόλουθη δήλωση:

«Η εργαλειοποίηση της θρησκείας για την επιδίωξη κομματικών, γεωπολιτικών και γεωστρατηγικών σκοπιμοτήτων χαρακτηρίζει αυτόν που την επιχειρεί.

Η προσβολή και η ύβρις δεν αφορούν μόνο στην Ορθοδοξία και στη Χριστιανοσύνη γενικότερα, αλλά και σε όλη την πολιτισμένη ανθρωπότητα, σε κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο, ανεξαρτήτως θρησκεύματος. Είναι σκληρόν προς κέντρα λακτίζειν**».

Η απόφαση του τουρκικού Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) που εκδόθηκε την Παρασκευή ανατρέπει επί της ουσίας την απόφαση του Ατατούρκ.

Και παρότι, όπως γράφει το Bloomberg, ήταν λιγότερο δραματική από την άλωση της Κωνσταντινούπολης, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θέλησε να την παρουσιάσει ως μια «ιστορική στιγμή» για τη χώρα του.

Δεν είναι άλλωστε τυχαίο που ο Τούρκος πρόεδρος επέλεξε την 24η Ιουλίου για να ανοίξει την Αγία Σοφία για προσευχή. Πρόκειται για την ίδια ημέρα που το 1923 υπεγράφη η Συνθήκη της Λωζάννης, την οποία τόσες φορές στο πρόσφατο παρελθόν έχει αμφισβητήσει ο Ερντογάν.

«Για τους συντηρητικούς Τούρκους, η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί είναι μια ιστορική στιγμή» είπε ο Μουσταφά Ακιόλ, αναλυτής του Ινστιτούτου Cato, ενός think tank στις ΗΠΑ, εξειδικευμένος στο Ισλάμ.

«Πιστεύουν σε αυτό που χαρακτηρίζουν “το δικαίωμα του σπαθιού”, δηλαδή το δικαίωμα να μετατρέψουν την εκκλησία σε τέμενος ως αποτέλεσμα της κατάκτησης (σ.σ. της Κωνσταντινούπολης)» είπε ο αναλυτής το Bloomberg, και συνέχισε:

«Η Τουρκία έχει το κυριαρχικό δικαίωμα να κάνει ό,τι θέλει. Αλλά τους ρωτώ: τι θα κάνουν σε περίπτωση που το Ισραήλ κάνει κάτι στο τέμενος Αλ- Άκσα; Θα είναι και αυτό “δικαίωμα του σπαθιού”;».

Η Αγία Σοφία δεν είναι, φυσικά, ο μόνος χριστιανικός ναός ή τέμενος που αλλάζει καθεστώς.

Την Παρασκευή, ο Ερντογάν δήλωσε πως η Αγία Σοφία θα «διατηρήσει το στάτους της ως μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς» ενώ δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου αναφέρουν πως οι αγιογραφίες θα καλυφθούν με κουρτίνες ή ξύλινα παραβάν ενώ θα αξιοποιηθεί και η τεχνολογία του φωτισμού για να «κρυφτούν» κατά τη διάρκεια της προσευχής.

Για τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί μίλησε ο πάπας Φραγκίσκος, στην κυριακάτικη ομιλία του στην πλατεία του Αγίου Πέτρου.

Με μία λακωνική αναφορά, επ’ ευκαιρία της διεθνούς Ημέρας για την Προστασία της Θάλασσας, ο Πάπας Φραγκίσκος τόνισε:

«H θάλασσα πηγαίνει τη σκέψη μου πολύ μακριά, πηγαίνει στην Κωνσταντινούπολη και την Αγία Σοφία, και είμαι πολύ πονεμένος».

Η παρέμβαση του Πάπα πραγματοποιήθηκε παρ’ όλο που σχεδόν όλοι οι παρατηρητές προέβλεπαν ότι δεν θα γίνει για να μη δημιουργηθούν προβλήματα στη μικρή καθολική κοινότητα που ζει στην Τουρκία.

 

**“Σκληρόν σοι προς κέντρα λακτίζειν”

Η φράση έχει ληφθεί από την Κ. Διαθήκη (Πράξεις ΚΣΤ’ 14), την οποία απηύθυνε σε όραμα ο Ιησούς στον Παύλο (τότε Σαύλο). Του είπε τότε ο Ιησούς: “Σαούλ, Σαούλ, τι με διώκεις; σκληρόν σοι προς κέντρα λακτίζειν”.

Κατά λέξη η φράση αυτή αναφέρει: “Είναι οδυνηρό να κλωτσάς πάνω σε καρφιά”.

Ο Παύλος μεταστράφηκε και μεταβλήθηκε από διώκτη σε Απόστολο και διαπρύσιο κήρυκα του Χριστιανισμού.

Μεταφορικά η φράση σημαίνει ότι είναι σκληρό να εναντιώνεται κανείς σε κάποιον ισχυρότερο, που κατέχει την εξουσία.