Τα δέντρα δεν είναι στολίδια, είναι τα θύματα των Χριστουγέννων, είναι τα θύματα ανθρώπων που δεν νοιάζονται, είναι θύματα καταστροφέων!
Καθώς ο Απρίλιος φεύγει και ο Μάιος βρίσκεται προ των πυλών, η εικόνα σε πολλές γειτονιές προκαλεί εύλογα ερωτήματα. Δέντρα που θα έπρεπε να έχουν ήδη ντυθεί με το πρώτο, ζωηρό πράσινο της άνοιξης, παραμένουν γυμνά, αδύναμα, σχεδόν εξαντλημένα. Δεν πρόκειται για μια ιδιοτροπία του καιρού, αλλά για ένα επαναλαμβανόμενο, ανθρώπινο λάθος.
Τα τελευταία χρόνια, στο όνομα του εορταστικού στολισμού, παρατηρείται μια πρακτική έντονου και συχνά ακατάλληλου κλαδέματος. Δέντρα «κουρεύονται» δραστικά λίγο πριν τις γιορτές, ώστε να εξυπηρετήσουν την τοποθέτηση φωτιστικών και διακοσμητικών στοιχείων. Το αποτέλεσμα είναι αισθητικά εντυπωσιακό για λίγες εβδομάδες αλλά βιολογικά επιβαρυντικό για τα ίδια τα δέντρα.
Η υπερβολική αφαίρεση κλαδιών διαταράσσει βασικές λειτουργίες, όπως η φωτοσύνθεση, μειώνοντας τη δυνατότητα παραγωγής ενέργειας. Παράλληλα, οι πληγές που δημιουργούνται από το βίαιο κλάδεμα καθιστούν τα δέντρα πιο ευάλωτα σε ασθένειες και περιβαλλοντικές πιέσεις. Όταν αυτή η διαδικασία επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο, η φθορά συσσωρεύεται και κάποια στιγμή γίνεται ορατή: καθυστερημένη βλάστηση, αραιό φύλλωμα ή ακόμη και πλήρης αποδυνάμωση.
Το ζήτημα δεν είναι απλώς περιβαλλοντικό. Είναι βαθιά πολιτισμικό. Αντιμετωπίζουμε το αστικό πράσινο ως σκηνικό, ως ένα εύπλαστο φόντο που προσαρμόζεται στις ανάγκες της εικόνας μας. Όμως τα δέντρα δεν είναι υποδομές. Είναι ζωντανοί οργανισμοί που συνεισφέρουν στη σκίαση, στη ρύθμιση της θερμοκρασίας, στην ποιότητα του αέρα και —όχι λιγότερο σημαντικό— στην ψυχική ισορροπία των κατοίκων.
Οι σύγχρονες πόλεις καλούνται να επανεξετάσουν τέτοιες πρακτικές. Υπάρχουν εναλλακτικές μορφές εορταστικού στολισμού που δεν απαιτούν την καταστροφή του φυτικού κεφαλαίου. Από αυτόνομες κατασκευές μέχρι ήπιες παρεμβάσεις που σέβονται τη φυσική μορφολογία των δέντρων, οι επιλογές είναι πολλές αρκεί να υπάρχει βούληση.
Η εικόνα ενός δέντρου που δεν «ξυπνά» την άνοιξη δεν είναι απλώς μια λεπτομέρεια, αλλά σημαντική προειδοποίηση. Και ίσως ήρθε η στιγμή να την ακούσουμε, πριν η σιωπή του πρασίνου γίνει η νέα κανονικότητα στην πόλη μας.
Κααρώστε ότι απέμεινε, παλεύουν να μεινουν ζωντανά……
