Τι χάνει ο Δήμος από τη νέα συμφωνία για το Καζίνο Λουτρακίου

Του Γιάννη Σκλία

Η συζήτηση για τη μετατροπή της Κοινοπραξίας του Καζίνο Λουτρακίου σε Ανώνυμη Εταιρεία παρουσιάζεται κυρίως ως μια τεχνική και αναγκαία λύση για τη διάσωση της επιχείρησης. Η μετατροπή πράγματι μπορεί να έχει σημαντικό φορολογικό όφελος.

Αυτό όμως δεν απαντά στο σημαντικότερο ερώτημα: είναι και καλή συμφωνία για τον Δήμο Λουτρακίου–Περαχώρας–Αγίων Θεοδώρων; Με βάση τα στοιχεία του συμφωνητικού του 1995, του νέου Μνημονίου και της έκθεσης της Ernst & Young (EY για συντομία), το ζήτημα δεν είναι αν πρέπει να υπάρξει λύση για το Καζίνο. Το ζήτημα είναι με ποιους όρους θα υπάρξει αυτή η λύση και, κυρίως, πόσο θα κοστίσει στον Δήμο και στους δημότες.

Για να καταλάβουμε το μέγεθος της αλλαγής, πρέπει πρώτα να ξεκαθαρίσουμε τι πραγματικά έχει σήμερα ο Δήμος. Η συζήτηση γίνεται συχνά σαν να αφορά απλώς ένα ποσοστό 16%, το οποίο παραμένει και στη νέα συμφωνία. Αυτό όμως αποκρύπτει την ουσία. Το συμφωνητικό του 1995 δεν προέβλεπε ένα μόνιμο δημοτικό ποσοστό 16%. Προέβλεπε σταδιακή αύξηση των δικαιωμάτων του Δήμου. Μέχρι περίπου το 2033 ο Δήμος είχε 16%, από το 2033 έως το 2045 θα είχε 50%, ενώ μετά την 50ετία προβλεπόταν η περιέλευση της άδειας λειτουργίας του Καζίνο κατά 100% στον δημοτικό φορέα.

Αυτό σημαίνει ότι το πραγματικό αντικείμενο της σημερινής διαπραγμάτευσης δεν είναι η διατήρηση ή μη του 16%. Το 16% παραμένει. Αυτό που αλλάζει είναι ότι ο Δήμος καλείται να παραιτηθεί από το δικαίωμα να πάει στο 50% το 2033 και στο 100% μετά το 2045. Το νέο Μνημόνιο παγώνει τη συμμετοχή του στο 16% για 99 χρόνια, περίπου μέχρι το 2125. Με άλλα λόγια, ένα δικαίωμα που θα ενισχυόταν σημαντικά μέσα στα επόμενα χρόνια μετατρέπεται σε μια σταθερή μειοψηφική συμμετοχή για σχεδόν έναν αιώνα.

Το αμέσως επόμενο ερώτημα είναι πόσο αξίζει αυτό που παραχωρεί ο Δήμος. Και εδώ αρχίζουν οι αριθμοί να αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Με βάση αποκλειστικά τις οικονομικές προβλέψεις που χρησιμοποιούνται στην έκθεση της EY, η σημερινή αξία των πρόσθετων δικαιωμάτων που θα είχε ο Δήμος από το 2033 και μετά υπολογίζεται περίπου μεταξύ 15,3 και 52,5 εκατομμυρίων ευρώ, ανάλογα με το επιτόκιο προεξόφλησης που χρησιμοποιείται. Ακόμη και η πιο αυστηρή εκδοχή της αποτίμησης δίνει πάνω από 15 εκατομμύρια ευρώ.

Το ποσό αυτό δεν σημαίνει ότι ο Δήμος θα έπαιρνε αύριο 52 εκατομμύρια ευρώ σε μετρητά. Σημαίνει ότι, αν αποτιμήσουμε σήμερα τα μελλοντικά οικονομικά δικαιώματα από τα οποία παραιτείται, προκύπτει μια αξία δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ. Και επομένως, για να κρίνουμε αν η συμφωνία είναι δίκαιη, πρέπει να συγκρίνουμε αυτή την αξία με το αντάλλαγμα που προσφέρεται.

Το βασικό αντάλλαγμα είναι μια ετήσια πρόσοδος 900.000 ευρώ. Το ποσό ακούγεται σημαντικό μέχρι να διαβάσουμε προσεκτικά τα έγγραφα. Η ίδια η EY αναφέρει ότι ο Δήμος λαμβάνει σήμερα ελάχιστη εγγύηση περίπου 1 εκατομμυρίου δολλαρίων ετησίως. Επομένως τα 900.000 ευρώ δεν αποτελούν ένα νέο έσοδο που προστίθεται στα υφιστάμενα. Αντικαθιστούν ένα υφιστάμενο έσοδο με ένα ισάξιο ποσό. Επιπλέον, το ποσό παραμένει παγωμένο για μια πρώτη περίοδο και στη συνέχεια αναπροσαρμόζεται, άρα η πραγματική του αξία μειώνεται λόγω του πληθωρισμού.

Ενδεικτικά, μένει παγωμένη επί έξι χρόνια, ενώ ο πληθωρισμός προβλέπεται 4,3% το 2026 και ~2% στη συνέχεια — χάνει περίπου 10-12% της πραγματικής της αξίας πριν καν την πρώτη αναπροσαρμογή.

Υπάρχει βέβαια και πρόβλεψη για μεταβλητή αμοιβή, η οποία θα μπορούσε θεωρητικά να αυξήσει τα έσοδα του Δήμου αν η επιχείρηση ξεπεράσει συγκεκριμένα επίπεδα. Εδώ όμως υπάρχει ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο. Με βάση τις ίδιες τις οικονομικές προβλέψεις του σχεδίου που χρησιμοποιεί η EY, η απαιτούμενη βάση των 100 εκατομμυρίων ευρώ δεν επιτυγχάνεται σε καμία από τις 19 προβλεπόμενες χρονιές. Η σχετική βάση υπολογίζεται περίπου στα 57,8 εκατομμύρια ευρώ το 2026, στα 60 εκατομμύρια το 2029 και στα 70,4 εκατομμύρια το 2044. Επομένως, ο όρος της μεταβλητής αμοιβής υπάρχει στο κείμενο, αλλά με τις ίδιες τις προβλέψεις που χρησιμοποιούνται για τη συμφωνία δεν φαίνεται να ενεργοποιείται.

Επομένως η οικονομική εικόνα είναι αρκετά καθαρή. Ο Δήμος παραιτείται από ένα δικαίωμα που θα μπορούσε να οδηγήσει σε συμμετοχή 50% και στη συνέχεια 100%, δεσμεύεται να μείνει στο 16% για 99 χρόνια και λαμβάνει ως βασικό οικονομικό αντάλλαγμα 900.000 ευρώ τον χρόνο, ενώ ένα μεγάλο μέρος της υποτιθέμενης πρόσθετης αμοιβής δεν ενεργοποιείται στις ίδιες τις προβλέψεις της συμφωνίας. Η ανάλυσή μου (όποιος μου τη ζητήσει μπόρω να του τη στείλω) δείχνει ότι μια ετήσια πρόσοδος της τάξης των 1,6 έως 2,5 εκατομμυρίων ευρώ θα βρισκόταν πολύ πιο κοντά στην οικονομική αξία των δικαιωμάτων που παραχωρεί ο Δήμος.

Και εδώ εμφανίζεται ίσως το ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί του Δήμου. Η ίδια η EY υπολογίζει ότι η μετάβαση από την Κοινοπραξία στην Α.Ε. δημιουργεί τεράστια πρόσθετη οικονομική αξία. Για την περίοδο 2026–2044, τα καθαρά αποτελέσματα της επιχείρησης στο σενάριο της Α.Ε. υπολογίζονται σε 115,9 εκατομμύρια ευρώ, ενώ στο σενάριο της παραμονής στην Κοινοπραξία εμφανίζεται σωρευτικό αρνητικό αποτέλεσμα 25,9 εκατομμυρίων ευρώ. Η διαφορά φτάνει περίπου τα 141,9 εκατομμύρια ευρώ.

Και όλα αυτά σύμφωνα πάντα με τα δικά της στοιχεία

Άρα η μετατροπή δεν είναι μια διαδικασία χωρίς αξία για τον ιδιώτη. Αντίθετα, σύμφωνα με τα ίδια τα στοιχεία της EY, δημιουργεί πολύ μεγάλη οικονομική αξία. Και ο Δήμος είναι απαραίτητος για να προχωρήσει αυτή η διαδικασία. Αυτό σημαίνει ότι δεν βρίσκεται σε θέση παθητικού παρατηρητή που πρέπει απλώς να αποδεχθεί τους όρους. Βρίσκεται σε θέση διαπραγμάτευσης. Και το γεγονός αυτό πρέπει να μεταφραστεί σε πραγματικό οικονομικό όφελος για την πόλη.

Εδώ πρέπει να γίνει και μια πιο προσεκτική αποτίμηση του ρόλου της EY. Δεν θα ήταν σοβαρό να υποστηριχθεί ότι η EY «έκανε λάθος» ή ότι η μελέτη της δεν έχει αξία. Η έκθεση τεκμηριώνει σημαντικά ζητήματα, ιδίως τη σημασία του φορολογικού καθεστώτος και τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από νέες επενδύσεις και το διαδικτυακό καζίνο. Το πρόβλημα βρίσκεται αλλού: στην ερώτηση που απαντά η μελέτη. Η EY δηλώνει ότι βασίστηκε σε στοιχεία της διοίκησης και δεν εκπόνησε ανεξάρτητο επιχειρηματικό σχέδιο. Κυρίως, δεν αποτιμά τα δικαιώματα του Δήμου για το 2033 και το 2045, ούτε την πιθανή αξία της άδειας και της τοποθεσίας σε ένα διαφορετικό μελλοντικό σενάριο.

Έτσι η έκθεση μπορεί να απαντά στο ερώτημα «μπορεί να είναι βιώσιμη η επιχείρηση αν μετατραπεί σε Α.Ε.;», αλλά αυτό δεν είναι το ίδιο με το ερώτημα «είναι δίκαιη η οικονομική συμφωνία που καλείται να υπογράψει ο Δήμος;». Είναι δύο διαφορετικά ερωτήματα και χρειάζονται δύο διαφορετικές αποτιμήσεις. Η δεύτερη αποτίμηση δεν πρέπει να γίνει για λογαριασμό της επιχείρησης, αλλά για λογαριασμό του ίδιου του Δήμου.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο αν σκεφτούμε τη διάρκεια. Η αρχική συμφωνία είχε ορίζοντα 50 ετών. Η νέα συμφωνία πηγαίνει στα 99. Δηλαδή, μια σημερινή δημοτική αρχή καλείται ουσιαστικά να ρυθμίσει την οικονομική θέση της πόλης μέχρι περίπου το 2125. Μέσα σε έναν αιώνα θα αλλάξουν η οικονομία, η τεχνολογία, ο τουρισμός, η μορφή του παιχνιδιού, ο ανταγωνισμός, οι αξίες της γης και οι ανάγκες της πόλης. Παρ’ όλα αυτά, το νέο σχήμα διατηρεί τη συμμετοχή του Δήμου στο 16% για σχεδόν έναν αιώνα και δεν προβλέπει έναν επαρκή μηχανισμό ουσιαστικής επανεξέτασης των οικονομικών όρων ανά 15 ή 20 χρόνια.
Υπάρχει επίσης ένα σημαντικό ζήτημα γύρω από την πραγματική αξία του 16%. Το ότι ο Δήμος θα εξακολουθεί να είναι μέτοχος δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το 16% θα μετατραπεί εύκολα σε αντίστοιχο μέρισμα. Η καθαρή θέση της Κοινοπραξίας στις 31.12.2025 ήταν αρνητική κατά περίπου 149,6 εκατομμύρια ευρώ, με σημαντικές υποχρεώσεις προς μετόχους και συνδεδεμένες εταιρείες. Επομένως, πριν παρουσιαστεί το 16% ως ένα σημαντικό περιουσιακό στοιχείο, πρέπει να αποσαφηνιστεί τι αξίζει πραγματικά και με ποιους όρους μπορεί να αποδώσει μέρισμα στον Δήμο.
Δεν είναι όμως μόνο το ποσοστό και η πρόσοδος. Το συμφωνητικό του 1995 προέβλεπε μια σειρά από υποχρεώσεις και ανταλλάγματα προς την τοπική κοινωνία: συνεδριακό κέντρο 2.500 τ.μ., σχολή γκρουπιέρηδων με δωρεάν φοίτηση για δημότες, δωρεές, καταστήματα, μαρίνα 700 θέσεων και, τελικά, περιέλευση των κτιρίων στον Δήμο μετά την 50ετία. Το νέο Μνημόνιο αναφέρει ότι το επενδυτικό πρόγραμμα έχει ολοκληρωθεί, με εξαίρεση τη μαρίνα. Όμως, σύμφωνα με τα στοιχεία της ανάλυσης, σήμερα υπάρχει περίπου 900 τ.μ. συνεδριακός χώρος αντί των 2.500 τ.μ. που προέβλεπε το αρχικό συμφωνητικό. Πριν αυτές οι υποχρεώσεις θεωρηθούν οριστικά λήξασες, πρέπει να αποτιμηθεί τι αξίζουν και τι ακριβώς παραιτείται ο Δήμος αν τις κλείσει χωρίς αντάλλαγμα.

Και το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί ο Δήμος δέχεται να υπογράψει ότι όλες οι επενδύσεις που απορρέουν από το κοινοπρακτικό πλην της μαρίνας έχουν περαιωθεί;

Με άλλα λόγια:

ο Δήμος δίνει ένα δικαίωμα που μπορεί να αξίζει δεκάδες εκατομμύρια και παίρνει μια ετήσια καταβολή ίδια περίπου με την ελάχιστη εγγύηση που ήδη εισπράττει.

Το ερώτημα λοιπόν που πρέπει να τεθεί ανοιχτά στη Δημοτική Αρχή και στο Δημοτικό Συμβούλιο είναι πολύ απλό: Αν η μετατροπή δημιουργεί, σύμφωνα με τα ίδια τα στοιχεία της EY, πρόσθετη αξία περίπου 141,9 εκατομμυρίων ευρώ, γιατί να μην διεκδικήσει ο Δήμος μεγαλύτερο μέρος αυτής της αξίας;

Ο Δήμος δεν χρειάζεται να οδηγήσει το Καζίνο στην καταστροφή για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά του. Χρειαζόταν όμως να αξιοποιήσει τη διαπραγματευτική του θέση και έχω την εντύπωση πως αυτή η Δημοτική Αρχή είτε δεν μπορεί, είτε δεν θέλει να την αξιοποιήσει.

Σε πιο προσωπικό τόνο, η απόσταση από την ενεργό πολιτική ενίοτε είναι ευεργετική, κυρίως γιατί αυτή η αγρανάπαυση σου επιτρέπει να κρίνεις το γίγνεσθαι με τη ματιά του παρατηρητή και όχι με το πάθος αλλά και τη ρουτίνα του ενεργού δρώντα. Προκύπτουν όμως στη ζωή, ζητήματα που επιβάλλεται να πάρεις θέση γιατί ο χρόνος και η ιστορία μερικές φορές συμπυκνώνονται. Και η συνείδηση είναι αμείλικτη, για αυτό και απευθύνω έκκληση στους Δημοτικούς Συμβούλους να εξετάσουν πολύ προσεκτικά τη θέση τους.

Δεν υπάρχει τιμή στην υστεροφημία, είναι ανεκτίμητη!

Γιατί στο τέλος το ζήτημα είναι πολύ πιο απλό από όσο παρουσιάζεται. Το Καζίνο είναι μια επιχείρηση. Η συμμετοχή του Δήμου όμως είναι δημοτική περιουσία. Και η δημοτική περιουσία δεν ανήκει στη σημερινή Δημοτική Αρχή. Ανήκει στην πόλη. Μια απόφαση που δεσμεύει αυτά τα δικαιώματα μέχρι το 2125 δεν αφορά μόνο τους σημερινούς κατοίκους του Λουτρακίου. Αφορά και τις επόμενες γενιές.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα σωθεί το Καζίνο.

Είναι αν, μαζί με το Καζίνο, θα σωθεί και η περιουσία του Δήμου.