«Η κατάσταση των Σχεδίων Αντιμετώπισης Τεχνολογικών Ατυχημάτων Μεγάλης Έκτασης (ΣΑΤΑΜΕ) στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, με αφορμή τα επαναλαμβανόμενα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα στις εγκαταστάσεις της Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους και την ανάγκη ουσιαστικής προστασίας των εργαζομένων και του πληθυσμού».
Μέσα σε 6 ημέρες δύο πολύ σοβαρά εργατικά ατυχήματα έγιναν στις εγκαταστάσεις της Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους. Το πρώτο είχε αποτέλεσμα το θάνατο δύο εργαζομένων. Το δεύτερο τον τραυματισμό 4 εργαζομένων, εκ των οποίων οι δύο σοβαρά.
Δεν πρόκειται πια για κάποια μεμονωμένα περιστατικά. Όλο το χρονικό διάστημα που πραγματοποιούνται εργασίες συντήρησης του διυλιστηρίου (shut down) έχουμε καθημερινά συμβάντα και μόνο από τύχη μέχρι σήμερα δεν έχουν μετατραπεί σε εκτεταμένη καταστροφή.
Η οργή των εργαζομένων της συγκεκριμένης επιχείρησης, που καθημερινά παίζουν τη ζωή τους κορώνα – γράμματα, αγωνιώντας για το ποιος θα είναι ο επόμενος σκοτωμένος ή σακατεμένος, είναι δικαιολογημένη. Η πρόσφατη απεργία στο εργοστάσια και το πολύ μεγάλο ποσοστό συμμετοχής, κόντρα στους εργοδοτικούς εκφοβισμούς αποδεικνύει ότι η κατάσταση δεν πάει άλλο.
Τα τελευταία περιστατικά έρχονται να προστεθούν σε μια μεγάλη μακάβρια λίστα. Μόνο πριν λίγους μήνες ανατινάχτηκε ένα ολόκληρο εργοστάσιο στα Εξαμήλια – γειτονική περιοχή, με αποτέλεσμα ένας εργάτης να σκοτωθεί.
Όλος ο Νομός Κορινθίας έχει μετατραπεί σε ένα απέραντο ναρκοπέδιο, που καθημερινά κινδυνεύουν εργαζόμενοι και κάτοικοι.
Η μόνη τοποθέτηση της διοίκησης της Περιφέρειας Πελοποννήσου έγινε μέσω της δήλωσης του κ. Λέγγα (περιφερειακός σύμβουλος της πλειοψηφίας, Εντεταλμένος Σύμβουλος Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων και Καινοτομίας) και είναι ντροπιαστική, εκθέτει την παράταξη της ΝΔ.
Η συγκροτημένη προσπάθεια συγκάλυψης αυτών των εγκλημάτων, από τοπικά ΜΜΕ, Δημοτικές Αρχές και Περιφερειακή Αρχή, έπεσε στο κενό χάρη στην άμεση και δυναμική παρέμβαση των σωματείων και των συνδικάτων του Νομού. Κάποιοι επέλεξαν να υπερασπιστούν τις χορηγίες και όχι τους νεκρούς, τους σακατεμένους, τον λαό της Κορινθίας που ανησυχεί για το μέλλον των οικογενειών του και του τόπου του.
Είναι το τρίτο εργοδοτικό έγκλημα μέσα σε λίγα χρόνια στη Motor Oil. Το πρώτο, τον Γενάρη του 2020 με το θάνατο ενός εργαζόμενου μετά από έκρηξη και τρεις εργαζόμενους εγκαυματίες και έπειτα το δεύτερο, τον Σεπτέμβριο του 2024 με 9 τραυματίες.
Η εντατικοποίηση της εργασίας, η πίεση για την ολοκλήρωση εργασιών μέσα σε ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα ιδιαίτερα στα εργολαβικά συνεργεία και η υποβάθμιση ουσιαστικών μέτρων προστασίας, στο πλαίσιο της προσπάθειας να επιτευχθούν οι στόχοι κερδοφορίας ενός μεγάλου ενεργειακού ομίλου, αναδεικνύουν ότι η ασφάλεια και η ζωή των εργαζομένων θυσιάζεται στον βωμό του κέρδους.
Η κυβέρνηση έχει τεράστιες ευθύνες. Οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι θησαυρίζουν από την πολεμική εμπλοκή, σπάζοντας τα ρεκόρ κερδοφορίας, το ένα μετά το άλλο. Ο όμιλος Motor Oil, εν μέσω πολέμου, καταγράφει εκτίναξη των καθαρών κερδών, 322% το πρώτο εξάμηνο του 2026, ενώ ο λαός πληρώνει πανάκριβα τα καύσιμα και την ενέργεια και οι εργαζόμενοι σακατεύονται. Η πολεμική οικονομία και η μετατροπή της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο για τα κέρδη των επιχειρηματικών ομίλων, απαιτεί ένταση της εκμετάλλευσης και θυσίες για τα υπερκέρδη.
Ταυτόχρονα, η λειτουργία εγκαταστάσεων που διαχειρίζονται μεγάλες ποσότητες επικίνδυνων ουσιών, όπως τα διυλιστήρια, αναδεικνύει για μια ακόμη φορά τους σοβαρούς κινδύνους για την πρόκληση βιομηχανικού ατυχήματος μεγάλης έκτασης, με πιθανές καταστροφικές συνέπειες όχι μόνο για τους εργαζόμενους, αλλά και για τους κατοίκους, το περιβάλλον και τις γειτονικές δραστηριότητες.
Στο πλαίσιο αυτό, αναδεικνύονται οι ευθύνες όλων των αρμόδιων φορέων για την πρόληψη, την ετοιμότητα και την προστασία του πληθυσμού. Ειδικότερα, η Περιφέρεια Πελοποννήσου έχει αρμοδιότητες που αφορούν την κατάρτιση, την επικαιροποίηση και την εφαρμογή των ειδικών Σχεδίων Αντιμετώπισης Τεχνολογικών Ατυχημάτων Μεγάλης Έκτασης (ΣΑΤΑΜΕ), καθώς και τον συντονισμό των εμπλεκόμενων υπηρεσιών στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της.
Το σχέδιο ΣΑΤΑΜΕ που καταρτίστηκε και παραδόθηκε το 2023, έχει τεράστιες ελλείψεις, αφού βασίζεται σε στοιχεία του Εσωτερικού Σχεδίου της motor-oil που έχει καταρτιστεί από το 2021, χωρίς να έχει δηλαδή επικαιροποιηθεί μέχρι σήμερα παρά το γεγονός ότι από τότε έχει γίνει προσθήκη νέων μονάδων στην εγκατάσταση οι οποίες δεν έχουν καν αποτυπωθεί στο σχέδιο όπως είναι π.χ. η εγκατάσταση υδρογόνου και άλλες εγκαταστάσεις.
Μια πολύ σημαντική πλευρά επίσης αφορά τη διασφάλιση ότι τα σχέδια που έχουν εκπονηθεί εξασφαλίζουν την ουσιαστική προστασία εργαζομένων και πληθυσμού. Αυτό αφορά και το κατά πόσο λαμβάνουν ολοκληρωμένα υπόψη το σύνολο των επικινδυνοτήτων, όπως, για παράδειγμα, τον κίνδυνο ενός φαινομένου «ντόμινο» σε σχέση με γειτονικές εγκαταστάσεις, καθώς και τις επιπτώσεις σε περίπτωση φυσικής καταστροφής (σεισμού, πυρκαγιάς, πλημμύρας). Επίσης, αφορά το κατά πόσο εξασφαλίζεται η δυνατότητα υλοποίησης δράσεων προστασίας, λαμβάνοντας υπόψη την τραγική υποστελέχωση των σχετικών υπηρεσιών πολιτικής προστασίας, την απουσία μέσων και υποδομών κ.λπ. Αναδεικνύεται επίσης το πολύ σοβαρό ζήτημα της απουσίας κατάλληλων υποδομών Υγείας για την αντιμετώπιση τέτοιου είδους συμβάντων.
Με βάση τα παραπάνω, ερωτάται η Περιφερειακή Αρχή:
1. Ποια είναι η σημερινή κατάσταση των ειδικών ΣΑΤΑΜΕ για τις εγκαταστάσεις που υπάγονται στην οδηγία SEVESO III στην Περιφέρεια Πελοποννήσου; Για ποιες εγκαταστάσεις έχουν καταρτιστεί και εγκριθεί σχέδια και πότε πραγματοποιήθηκε η τελευταία επικαιροποίησή τους;
2. Ειδικότερα, για τις εγκαταστάσεις της Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους, πότε επικαιροποιήθηκε τελευταία φορά το ισχύον ΣΑΤΑΜΕ; Έχουν ληφθεί υπόψη οι νέες μονάδες, οι επεκτάσεις και οι μεταβολές στις παραγωγικές διεργασίες της εγκατάστασης; Έχει εξεταστεί η πιθανότητα αλυσιδωτών επιπτώσεων (φαινόμενο domino) και κινδύνων φυσικών καταστροφών;
3. Έχουν πραγματοποιηθεί ασκήσεις ετοιμότητας για την εφαρμογή των σχεδίων; Πότε έγινε η τελευταία άσκηση, ποιοι φορείς συμμετείχαν και ποιες ελλείψεις ή αδυναμίες εντοπίστηκαν;
4. Ποια συγκεκριμένα μέτρα έχουν προβλεφθεί για την έγκαιρη προειδοποίηση, την ενημέρωση, την εκπαίδευση και την προστασία των κατοίκων των Αγίων Θεοδώρων και των γύρω περιοχών σε περίπτωση βιομηχανικού ατυχήματος μεγάλης έκτασης;
5. Ποια είναι η αντίστοιχη κατάσταση για τις υπόλοιπες εγκαταστάσεις που υπάγονται στην οδηγία SEVESO III στην Περιφέρεια Πελοποννήσου; Πώς διασφαλίζεται ότι τα σχέδια ανταποκρίνονται στα πραγματικά δεδομένα λειτουργίας κάθε εγκατάστασης και ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες διαθέτουν το αναγκαίο προσωπικό, τον εξοπλισμό και τα μέσα για την εφαρμογή τους;
6. Τι μέτρα έχουν ληφθεί για την προστασία εργαζομένων και πληθυσμού από τεχνολογικά ατυχήματα μεγάλης έκτασης που σχετίζονται με μεταφορά επικίνδυνων ουσιών (π.χ. με βυτιοφόρα);
7. Ποιες συγκεκριμένες ενέργειες προτίθεται να αναλάβει η Περιφερειακή Αρχή για την κάλυψη τυχόν κενών, την επικαιροποίηση των σχεδίων και την ουσιαστική ενίσχυση της ετοιμότητας των υπηρεσιών και της προστασίας των εργαζομένων και του πληθυσμού;