Η σχέση των ΜΜΕ με τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα είναι αμφίσημη και αμφίθυμη. Ούτε «η δημοσιογραφική περιφρούρηση» ούτε οι νόμοι, φαίνεται να αναχαιτίζουν την αξιοποίηση των ‘αποδεικτικών στοιχείων’]sic] που προέρχονται από κρυφή κάμερα,υποκλοπές ή και διαδόσεις.
Λογοκρισία και ποινικοποίηση δεν αποτελούν λύσεις πρόσφορες σε μια δημοκρατική κοινωνία.
Ασφαλιστική δικλείδα για να αντιμετωπισθούν τα προβλήματα που αφορούν στην προστασία της προσωπικότητας του ατόμου αποτελούν ίσως οι κανόνες δεοντολογίας και αυτοδέσμευσης.
Από πρώτη άποψη, η αυτορύθμιση μπορεί να μην σημαίνει ταυτόχρονα απορύθμιση ή αποδόμηση του νομικού καθεστώτος ή να υπερβαίνει το νομικό πλαίσιο, μπορεί να έχει μετατραπεί σε μια μαγική λέξη, καθώς η ίδια κοινωνία στο πλαίσιο μιας συνεχούς δράσης και βελτίωσής της παράγει κανόνες ή προσπαθεί να δημιουργήσει κανόνες έξω από την καταπίεση ενός κρατικού μηχανισμού, δηλαδή προϋποθέτει αυτή η αυτορύθμιση τη λεγόμενη κοινωνία των πολιτών, την ώριμη κοινωνία των πολιτών.
Όμως, επειδή ακριβώς την προϋποθέτει, συνιστά ένα σημαντικό πρόβλημα για τη χώρα μας, όπου δεν υπάρχει η κουλτούρα, ούτε η διαφάνεια στο χώρο της κοινωνίας των πολιτών, κατά πόσο είμαστε έτοιμοι να λύσουμε τα προβλήματα προσβολής του ιδιωτικού βίου μέσω κανόνων αυτοδέσμευσης.
Και μήπως τελικά ισχύει αυτό που είχε γράψει ο αείμνηστος Αριστόβουλος Μάνεσης το ’91 ότι «κατ’ ουσίαν στην πράξη πρόκειται για υποχώρηση της κρατικής εξουσίας προ των ιδιωτικών κέντρων εξουσίας, τα οποία τείνουν να υπερισχύσουν και να αυτονομηθούν αυτά αντί της κοινωνίας».
Έχουμε το κράτος, από το οποίο προσπαθούμε να προστατευθούμε. Έχουμε και τον ιδιώτη με την έννοια του δημοσιογράφου ή αστυνομικού ιδιωτικού που και αυτός θέλει να εισχωρήσει μέσα στον ιδιωτικό βίο, στο απόμερο χώρο της ζωής μας.
Τώρα εμφανίστηκε η κοινωνία των πολιτών που και αυτή θέλει να εισχωρήσει με τον δικό της τρόπο μέσα στον ιδιωτικό βίο.
Η προστασία της ψηφιακής ιδιωτικότητας, η προστασία της εικόνας, η προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας από κίτρινα σκάνδαλα δεν μπορεί και δεν πρέπει όμως να εναπόκειται μόνο στη λειτουργία των Ανεξάρτητων Αρχών,γιατί είναι πρωτίστως ζήτημα δημοκρατικής ευαισθησίας και κοινωνικής ευθύνης.
Άρα ποιός φορέας μπορεί να εγγυηθεί την απ-ελευθέρωση της ζωής μας από τους πανοπτισμούς του κράτους,τους φακούς των τάχα ‘ερευνητών –δημοσιογράφων’ και τέλος από την κακόβουλη κλειδαρότρυπα όσων ζούνε με την ζωή των άλλων,επειδή δεν διαθέτουν ενδιαφέρουσα δική τους;
That’s the question
Γιάννης Πανούσης
Καθηγητής Εγκληματολογίας
Πρώην Υπουργός Προστασίας του Πολίτη