Βαρύ πένθος έχει σκεπάσει την Ισπανία μετά τη σιδηροδρομική τραγωδία της Τετάρτης 28 Οκτωβρίου, όταν δύο τρένα υψηλής ταχύτητας συγκρούστηκαν νότια της Μαδρίτης, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 68 άνθρωποι. Το δυστύχημα είναι το δεύτερο θανατηφόρο που καταγράφεται στη χώρα μέσα στο 2026 και το πιο πολύνεκρο σιδηροδρομικό συμβάν στην Ευρώπη από το 2013. Οι Αρχές έχουν κηρύξει τριήμερο εθνικό πένθος, ενώ στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης βρίσκονται πλέον οι επικοινωνίες μεταξύ των μηχανοδηγών και του κέντρου ελέγχου λίγο πριν από τη σύγκρουση.
Παρότι η Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή για την Τεχνική Διερεύνηση Ατυχημάτων (AITAT) επισημαίνει ότι είναι «πολύ νωρίς» για να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με τα αίτια του δυστυχήματος, ισπανικά μέσα ενημέρωσης δημοσιοποίησαν ηχητικά αρχεία από τις συνομιλίες των εμπλεκομένων. Στο επίκεντρο των δημοσιευμάτων βρίσκεται ο χειρισμός της κατάστασης από τον ελεγκτή της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας στον σταθμό Ατότσα της Μαδρίτης.
Τα ηχητικά ντοκουμέντα και οι κρίσιμες επικοινωνίες πριν από τη σύγκρουση
Τρία ηχητικά αποσπάσματα έφερε στο φως η εφημερίδα «Ελ Παΐς», η οποία αναφέρει ότι ο μηχανοδηγός του τρένου Ίριο είχε ενημερώσει για την ακινητοποίησή του περίπου πέντε λεπτά πριν από τη σύγκρουση. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο συρμός αδυνατούσε να ξεκινήσει, ωστόσο δεν δόθηκε εντολή να σταματήσει το τρένο υψηλής ταχύτητας AVE που κινούνταν στην ίδια σιδηροδρομική γραμμή.
Η εφημερίδα περιγράφει μια αλληλουχία επικοινωνιών που, όπως υποστηρίζει, εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τους χειρισμούς του κέντρου ελέγχου. Στις 8:36 το πρωί δόθηκε εντολή στο AVE να συνεχίσει κανονικά την πορεία του. Στις 8:48 ο μηχανοδηγός του Ίριο ενημέρωσε εκ νέου ότι το τρένο παρέμενε ακινητοποιημένο, ενώ στις 8:54 η σύγκρουση είχε πλέον καταστεί αναπόφευκτη.
Η εντολή για συνέχιση της πορείας με 100 χλμ./ώρα
Στις καταγεγραμμένες συνομιλίες ακούγεται ο ελεγκτής να λέει στον μηχανοδηγό: «Συνεχίστε το ταξίδι με κανονική ταχύτητα». Όπως αναφέρουν τα ισπανικά δημοσιεύματα, η οδηγία δεν τροποποιήθηκε ακόμη και όταν απέμεναν περίπου πέντε λεπτά μέχρι τη σύγκρουση. Έτσι, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο οδηγός του AVE δεν έλαβε προειδοποίηση για να φρενάρει, ενώ ο συρμός κινούνταν με 100 χιλιόμετρα την ώρα.
Το ηχητικό υλικό φέρεται να αποτυπώνει τον ελεγκτή να εμφανίζει δισταγμό προτού διατυπώσει σαφή οδηγία. Η ισπανική κυβέρνηση εκτιμά ότι ο συγκεκριμένος χειρισμός συνιστούσε σαφή παραβίαση του πρωτοκόλλου ασφαλείας και συνέβαλε στην πρόκληση του δυστυχήματος.
Ο υπουργός Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, εξέφρασε την απορία του για την απόφαση του κέντρου ελέγχου να επιτρέψει στο AVE να συνεχίσει την πορεία του, ενώ το Ίριο βρισκόταν ήδη σταματημένο. Χαρακτήρισε «ανεξήγητο» το γεγονός ότι δεν δόθηκε διαφορετική εντολή υπό αυτές τις συνθήκες.
Η βλάβη στο σύστημα LZB και η διαχείριση της κυκλοφορίας
Σύμφωνα με την προκαταρκτική εξήγηση που έδωσε το υπουργείο Μεταφορών, περίπου στις 8:30 το πρωί ακινητοποιήθηκαν έξι τρένα, έπειτα από βλάβη στο μηχανογραφικό σύστημα ελέγχου LZB, το οποίο χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση της ταχύτητας των συρμών.
Μετά το περιστατικό, τη διαχείριση της κυκλοφορίας ανέλαβε το κέντρο ελέγχου της Αντίφ (Adif), το οποίο λειτουργεί όλο το 24ωρο και είναι ο δημόσιος φορέας που διαχειρίζεται τη σιδηροδρομική κυκλοφορία στην περιοχή.
Σε ένα από τα τρία ηχητικά αρχεία, ο μηχανοδηγός του Ίριο επικοινωνεί με το κέντρο και εξηγεί ότι δεν μπορεί να ξεκινήσει, καθώς δεν είναι σε θέση να ελέγξει το σύστημα LZB. Ωστόσο, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στα δημοσιεύματα, ο ελεγκτής δεν προχώρησε σε αποφασιστικές ενέργειες ούτε έδωσε εντολή στο AVE να ακινητοποιηθεί, παρότι, όπως υποστηρίζεται, υπήρχε ακόμη χρονικό περιθώριο για την αποτροπή της σύγκρουσης.
Στους 68 οι νεκροί και στους 117 οι τραυματίες
Οι επιχειρήσεις στο σημείο της τραγωδίας εξακολουθούν να βρίσκονται σε εξέλιξη. Τρεις μεγάλοι γερανοί χρησιμοποιούνται για την ανύψωση των δύο βαγονιών του Ίριο που υπέστησαν τις μεγαλύτερες καταστροφές, προκειμένου να συνεχιστούν οι εργασίες στον τόπο του δυστυχήματος.
Ο μέχρι στιγμής απολογισμός κάνει λόγο για 68 νεκρούς και 117 τραυματίες. Από τους τραυματίες, τουλάχιστον δέκα βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση. Την ίδια ώρα, κυκλοφορούν ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες επτά άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται.
Ανθρώπινο λάθος ή προβλήματα στο σύστημα ασφαλείας;
Το ερώτημα για το αν η τραγωδία προκλήθηκε από λάθος ενός εργαζομένου ή από ευρύτερες αδυναμίες του σιδηροδρομικού συστήματος κυριαρχεί στον δημόσιο διάλογο στην Ισπανία. Η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με δεύτερο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα μέσα σε διάστημα εννέα μηνών, ενώ οι μαρτυρίες των επιζώντων περιγράφουν τις δραματικές στιγμές που εκτυλίχθηκαν μετά τη σύγκρουση.
Στο τρένο υψηλής ταχύτητας AVE επέβαιναν σχεδόν 400 άνθρωποι. Ο συρμός συγκρούστηκε στις 8:53 το πρωί της Τετάρτης με το ακινητοποιημένο Ίριο, στη σιδηροδρομική γραμμή που συνδέει τη Μαδρίτη με την Ανδαλουσία, κοντά στην Ούρντα του Τολέδο. Στο δεύτερο τρένο βρίσκονταν ακόμη 146 επιβάτες.
Οι πολιτικές αντιδράσεις για τη διαχείριση της υπόθεσης είναι έντονες. Το συνδικάτο δημοσίων υπαλλήλων CSIF ζήτησε την παραίτηση του υπουργού Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, υποστηρίζοντας ότι προσπαθεί να αποδώσει την ευθύνη για το δυστύχημα σε έναν εργαζόμενο.
«Ο υπουργός χρησιμοποιεί επαίσχυντα έναν εργαζόμενο ως αποδιοπομπαίο τράγο αντί να αναλάβει την ευθύνη», ανέφερε το συνδικάτο σε ανακοίνωσή του.
Το CSIF κατηγόρησε επίσης τον υπουργό ότι δεν αναλαμβάνει τις ευθύνες που του αναλογούν, παρά το γεγονός ότι η αλληλουχία των γεγονότων ξεκίνησε με τη βλάβη του συστήματος υπολογιστών. Παράλληλα, υποστήριξε ότι καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους ζητούσε περισσότερες επενδύσεις στη συντήρηση του σιδηροδρομικού δικτύου, καθώς και παρεμβάσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας και την αναθεώρηση και επικαιροποίηση των σχετικών πρωτοκόλλων.
Τριήμερο εθνικό πένθος εν μέσω προεκλογικής περιόδου
Τη σοβαρότητα της κατάστασης υπογράμμισε ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, δηλώνοντας ότι «Δύο ατυχήματα υψηλής ταχύτητας σε λιγότερο από ένα χρόνο είναι απαράδεκτα».
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής του Λαϊκού Κόμματος (PP), Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, επισήμανε ότι «η Ισπανία έχει το δικαίωμα να γνωρίζει την κατάσταση των υποδομών της».
Ο Πέδρο Σάντσεθ βρέθηκε στο σημείο του δυστυχήματος και διαβεβαίωσε ότι η διερεύνηση θα συνεχιστεί μέχρι να αποσαφηνιστούν οι συνθήκες της τραγωδίας. «Η έρευνα θα συνεχιστεί μέχρι τέλους και εάν υπήρξε αμέλεια, θα αποκαλυφθεί», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Το εθνικό πένθος άρχισε στις 00:00 της Πέμπτης 29 Οκτωβρίου και πρόκειται να ολοκληρωθεί στις 24:00 του Σαββάτου 31 Οκτωβρίου. Σε αυτό το διάστημα, οι σημαίες της Ισπανίας θα κυματίζουν μεσίστιες σε όλα τα δημόσια κτίρια, καθώς και στα πλοία του Ναυτικού.
Μήνυση του VOX κατά των υπευθύνων του σιδηροδρομικού δικτύου
Στην υπόθεση παρενέβη και ο επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος VOX, Σαντιάγο Αμπασκάλ, ο οποίος κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι «βιαζόταν πολύ να βρει έναν αποδιοπομπαίο τράγο». Παράλληλα, κατέθεσε ποινική μήνυση κατά των υπευθύνων της Αντίφ (Adif), του δημόσιου οργανισμού που διαχειρίζεται τις σιδηροδρομικές υποδομές, αλλά και κατά του φορέα που είναι αρμόδιος για τη λειτουργία του κέντρου ελέγχου κυκλοφορίας στον σταθμό Ατότσα.
Την ίδια ώρα, το Ισπανικό Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE) ζήτησε την πλήρη εκκένωση των κεντρικών γραφείων του, που βρίσκονται στην οδό Φεράθ της Μαδρίτης, καλώντας όλους τους εργαζομένους να αποχωρήσουν από το κτίριο.
Πηγές του κυβερνώντος κόμματος ανέφεραν ότι η απόφαση ελήφθη «λόγω των ακροδεξιών διαμαρτυριών που διοργανώνονται μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης».
Παράλληλα, το κόμμα Ποδέμος ανακοίνωσε την αναστολή των προεκλογικών εκδηλώσεών του ενόψει των εκλογών της 29ης Νοεμβρίου. Η αναστολή θα ισχύσει για όσο διάστημα διαρκεί το εθνικό πένθος που κηρύχθηκε μετά το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα.
nesbeast.gr